Hoogtijdagen deel 3: Harkema-Opeinde 1970/1971 · Foto('s): Eigen foto's & Klaas Elzinga
  Eigen foto's & Klaas Elzinga

Hoogtijdagen deel 3: Harkema-Opeinde 1970/1971

woensdag 25 maart 2020

Vierentwintig jaar na de oprichting in 1946 had Harkema-Opeinde het hoogste amateurniveau bereikt. Wat de zondagvoetballers uit het heidedorp te zoeken hadden in het walhalla-der-amateurs, was voor velen een vraag. Door de meeste sportliefhebbers werd het bijzonder gevonden dat zowel de zaterdag- als de zondagclub uit het 3400 inwoners tellende arbeidersplaatsje op het hoogste niveau actief was. En dat met alleen voetballers van binnen de eigen dorpsgrenzen! Er werd dan ook op gerekend dat deze situatie niet lang stand zou houden.

Sip van der Zee, hoofdtrainer van Harkema-Opeinde was evenwel positief gestemd aan de vooravond van het nieuwe voetbalseizoen. De succestrainer, in zijn eerste twee jaren op ‘De Heide’ tweemaal kampioen, zei in een interview vlak voordat de jaargang ‘70/’71 uiteen zette het volgende: ,,Ik verwacht dat we ons gaan handhaven. We zijn op eigen veld al meer dan twee jaar ongeslagen. Ook dit seizoen zullen de meeste ploegen het heel lastig krijgen in Harkema-Opeinde. Uiteraard zullen we tegenstanders tegenkomen die beter zijn, maar in de eerste klasse is het niet alleen maar Ajax en Feyenoord waar je tegen speelt.’’

Harkema moest het op het hoogste niveau doen met vrijwel dezelfde selectie als het jaar ervoor. Enige wijziging was dat laatste man Wout van der Heide terugkeerde na een eenjarig verblijf bij Cambuur. Daar stond tegenover dat de jongere broer van Wout, Fokke, nu zijn geluk ging beproeven in Leeuwarden. In klasse 1C waren de meeste tegenstanders onbekend voor de formatie van trainer Van der Zee. Tegen Drachten en Leeuwarden was in de voorbije jaren wel eens gespeeld op een lager niveau. Voor de rest waren de opponenten van 1970-1971 lange tijd ‘onbereikbaar’ gebleken.

Sneek stond zonder meer het hoogst in aanzien in 1C. De club uit de Waterpoortstad had enkele maanden eerder het landskampioenschap opgeëist bij de amateurs. Een prestatie die tot op de dag van vandaag uniek is gebleken. Verder was het nieuwsgierig hoe Drachten, de kampioen van 1969 en spelende met meer dan een handvol oud-profs in de gelederen, het er vanaf zou brengen. Tenslotte waren er de clubs uit Zuidoost-Drenthe, indertijd beschouwd als ‘het Mekka van het amateurvoetbal’. Als clubs uit de Drentse Zuidoosthoek tegenover elkaar stonden, was het eerder regel dan uitzondering dat er meer dan 5000 toeschouwers langs de lijn stonden. CEC moest haar status als promovendus nog bewijzen, maar Germanicus en Emmen behoorden tot de gerenommeerde teams in 1C. Door velen werd laatstgenoemde– met titels in 1965, 1966 en 1968 op het CV – als meest nadrukkelijke titelgegadigde beschouwd.

Een ploeg die minder hoog werd aangeslagen was op 30 augustus 1970 de eerste tegenstander van Harkema-Opeinde. MOVV had recentelijk een ontwikkeling doorgemaakt die vergelijkbaar was met die van Harkema-Opeinde. Na een jarenlang verblijf in de derde klasse had de ploeg uit Midwolda-Oostwold zich door titels in 1967 en 1969 naar het hoogste niveau geknokt. Een ijzeren discipline, een geweldige conditie en zeer effectief countervoetbal waren wapens waarmee de Oost-Groningers tegenstanders angst aanjaagden. In Harkema bleken deze middelen in de eerste speelronde niet voldoende. Wijlen Wopke Elzinga – de man met graniet in de voeten – knalde de thuisploeg voor 1200 zeer enthousiaste aanwezigen op 1-0. Een slippertje bij de groengelen stelde Piet Noor in de gelegenheid tien minuten later de gelijkmaker te scoren. Toch zou er die middag geen twijfel over bestaan wie de sterkste was. Vlak voor de pauze zette ‘Wimpie’ van der Wijk Harkema op 2-1. In de tweede helft stelde Sake Kooistra met een doelpunt de punten veilig.

Een geweldige start voor de promovendus. De media was alleen nog niet overtuigd van de kwaliteiten van de Harekieten.,,Harkema-Opeinde speelt zondag uit tegen SC Assen. Een punt zal het maximaal haalbare zijn voor de Friese woudbewoners’’, zo blikte de Leeuwarder Courant vooruit op speelronde 2. De grootste krant van Friesland zat er finaal naast met deze prognose. Assen had in de zomer van 1970 kwalitatief aardig ingeleverd. Doelman Sies Wever was naar Ajax vertrokken, Noud Pieter en Jack Soumeru gingen hun geluk beproeven bij stadgenoot ACV. Het afgeslankte SC Assen kreeg geen poot aan de grond tegen Harkema. Binnen het halfuur bezorgde Wopke Elzinga zijn ploeg de openingstreffer. Hoewel het lang 0-1 bleef, kwam de Harkemaster voorsprong nimmer in gevaar. In de slotfase was het Wim van der Wijk die met twee treffers een uitslag in de boeken bracht die conform het spelbeeld was, 0-3 derhalve.

‘Harkema trekt de aandacht’, viel er na de tweede speelronde in meerdere nieuwsbladen te lezen. Waar de zege op MOVV nog niet heel veel bekijks trok, deed de overtuigende winstpartij in Assen dat wel. Voetbalminnend Friesland trok dan ook massaal naar de ontmoeting die in speelronde 3 op de rol stond: Harkema Opeinde-Germanicus. De Coevordenaren waren al tien seizoenen een vaste klant in de eerste klasse. In 1964 had de club uit de Ganzenstad op een haar naast de titel in 1C gegrepen. Een gerenommeerde tegenstander dus, die na een halfuur middels aanvoerder Frens Doldersum dan ook op een terechte voorsprong kwam. Nog voor de helftwisseling was het weer in evenwicht. De Harkemaster treffer was eveneens afkomstig van de aanvoerder, in dit geval Joop Pander. In een wedstrijd met veel strijd kwam er in de 1-1 score geen verandering meer.

Het eerste puntverlies was een feit. Toch was alles wat Harkema-Opeinde een warm hart toedroeg na drie speelronden apetrots. Nog steeds ongeslagen, wie had dat verwacht! Die ongeslagen status zou in speelronde 4 zwaar op de proef worden gesteld, daar waren de meesten zich van bewust. Toch overleefde Harkema ook ‘Emmen-uit’, zij het met kunst- en vliegwerk. In een duel waarin de Harekieten zich vooral tot verdedigen beperkten, eindigde de tweedstrijd zoals deze begon: 0-0. Een mooi resultaat niettemin, waardoor Harkema ‘gewoon’ gedeeld bovenaan bleef staan. Een week later was er de kans de eerste plek weer alleen op te eisen; medekoploper Drachten kwam op 27 september 1970 op bezoek.

Het spreekt voor zich dat er die zondag een behoorlijke mensenmassa stond op het veld aan de Betonwei. Liefst 2800 aanwezigen zagen dat de thuisploeg na 20 minuten het bal opende. Op aangeven van Wopke Elzinga scoorde Wim van der Wijk. Het ongeslagen Drachten probeerde met man en macht het eerste verlies af te wenden. De gevaarlijke aanvallers Daan Gonlag, Dirk Roelfsema (De Stukkene Stoel) en Roel Huitema kregen tegen de Harkema-defensie evenwel geen centimeter ruimte. Het bleef bij 1-0. Ook na vijf wedstrijden bleef de koppositie in bezit.

Wellicht maakte die positie Harkema overmoedig. In de zesde speelronde kregen de vele meegereisde Harkema-aanhangers in Emmercompascuum met name in de eerste helft een onherkenbare ploeg te zien. In de uitwedstrijd tegen hekkensluiter CEC liep de eerste helft uit op een fiasco, resulterend in een schier onoverkomelijke 3-0 achterstand. Een snelle tegentreffer van Jan Elzinga na rust bood soelaas, maar het geluk was in “het Compas” niet aan de zijde van de Friezen. Terwijl Wopke Elzinga tweemaal het houtwerk raakte, counterde CEC zich middels Corrie Saadhof naar 4-1. Nóg gaf Harkema zich niet gewonnen. Wopke Elzinga en Piet van der Veen zorgden er met vlotte treffers voor dat er met een 4-3 stand en nog 10 minuten te spelen van alles mogelijk was. Hoewel de inhaalrace een punt had verdiend, bleven de groengelen voor het eerst in het seizoen met lege handen achter.

Hoe gaat een ploeg om met tegenslag, dat is een vraag die vaak wordt gesteld als er geruime tijd alleen maar successen worden behaald. In het geval van Harkema-Opeinde was het antwoord ‘prima’. Een week na de nederlaag tegen CEC werd de winnende draad weer opgepakt tegen Alcides. De Meppelers hadden een rumoerige start van het seizoen gekend. In de voorbereiding werd trainer Abel Alting – enkele jaren later ook werkzaam in Harkema – geveld door een hersenbloeding. Met ultra defensief spel probeerden de Drenten de punten bijeen te harken. Die spelopvatting had in de eerste 6 wedstrijden slechts 2 gescoorde doelpunten opgeleverd. In het Friese kwamen hier geen treffers bij. Wietse Schievink schoot Harkema al na een dik kwartier op voorsprong. Alcides was niet bij machte iets terug te doen. ‘Wimpie’ van der Wijk bracht de beslissing: 2-0.

Zo prijkte er een week later een affiche op de winkelruiten in Zuidwest-Friesland die menig voetballiefhebber deed watertanden: Landskampioen Sneek, de gevestigde orde, tegen de ‘New Kids on the Block’ Harkema-Opeinde. Het Nieuwsblad van het Noorden toog naar Harkema voor een uitgebreid interview met trainer Sip van der Zee. Harkema zou zich zeker niet verstoppen voor de landskampioen, zo verzekerde de oefenmeester. Dat bleek drie dagen later dan ook. Het al 17 competitieduels op rij ongeslagen Sneek had grote moeite met de met het mes tussen de tanden spelende Harekieten. De 2900 toeschouwers zagen een harde maar niet al te beste wedstrijd, die pas na de pauze ontbrandde. In de 52ste minuut was het Wopke Elzinga die zijn ploeg vanuit een strafschop op 0-1 zette. De verwachting was dat die voorsprong zwaar onder druk zou komen te staan, zeker toen Harkema-aanvoerder Joop Pander een kwartier later kon inrukken nadat hij Johnny Veluwenkamp een ‘wân yn ‘e beulich’ gaf. Echter, ook tegen 10 Harkemasters had Sneek geen antwoord klaar. Het bleef bij 0-1. Een welhaast legendarische winstpartij in de Harkemaster clubgeschiedenis had gestalte gekregen.

Aan het feest leek geen einde te komen. Een week later deed Jan Hiemstra de honderden meegereisde toeschouwers wederom juichen toen hij na een kwartier scoorde op het Groninger Stadspark in de uitwedstrijd tegen Velocitas. In het restant van de wedstrijd werd Harkema door de oud-profclub op ruwe wijze met de beentjes op aarde teruggezet. Velo-trainer Simon Zoetebier had een tactiek uitgedokterd waarmee hij het spel van de bezoekers totaal ontregelde. Nog voor de pauze bogen Jan van Lier en Jan Bats de 0-1 score om in een 2-1 stand. Enigszins paniekerig ging Harkema na de pauze op zoek naar eerherstel. Het maakte op Velocitas geen indruk. Door onder meer een hattrick van Jan Bats liepen de Groningers uit naar 6-1.

Net als na het verlies in Emmercompascuum liet Harkema zien over een behoorlijk stuk ruggengraat te beschikken. De volgende wedstrijd tegen Leeuwarden stond het elftal er gewoon weer, ondanks een drietal belangrijke afwezigen. Joop Pander was geschorst, Jan Hiemstra en Piet van der Veen waren ziek. Harkema Opeinde-Leeuwarden werd het schoolvoorbeeld van een wedstrijd tussen dorpelingen en stedelingen; de thuisploeg met een overdosis aan inzet, de gasten met het technisch verzorgdere voetbal. De botsing-der-speelstijlen leverde de eerste 45 minuten geen beslissing op. Na de pauze werd Leeuwarden binnen een mum van tijd omver gelopen door de ontketende Harkemasters. In een tijdsbestek van 7 minuten knalden Sake Kooistra, Wim van der Wijk en Wopke Elzinga de voetballers van ‘De Klomp’ overhoop. De tegentreffer van Delgrosso 5 minuten voor tijd was slechts voor de statistieken.

Zeven dagen later – op 22 november 1970 – was daar de ontmoeting waar al geruime tijd naar uit was gekeken: Zwaagwesteinde-Harkema Opeinde. Vandaag de dag een duel dat direct het predicaat ‘klassieker’ op krijgt gespeld. De waarheid van 1970 was dat de beide ploegen elkaar voor het eerst in de clubhistorie tegenkwamen in een officieel duel. Tot 1970 hadden ‘De Readtsjes’ steevast hoger geacteerd dan Harkema. Van onderlinge rivaliteit was geen sprake tussen de zondagclubs uit de heidedorpen. Zwaagwesteinde had in de voorbije jaren vooral oorlogen uitgevochten met Sneek, regelmatig eindigend in bloedvergieten. Twee maanden eerder was het nog helemaal uit de hand gelopen tegen de Sneekers. Arbiter Van der Hulst moest rennen voor zijn leven toen hij na afloop op de huid werd gezeten door tientallen woeste Zwaagwesteinde-aanhangers. Pas achter de bar van het clubhuis vond de leidsman dekking voor rondvliegende klompen en fleswerk. Nog beruchter was het incident in 1963, waarbij honderden supporters van ‘De Readtsjes’ het speelveld in Sneek bestormden. Toen alle kruitdampen waren opgetrokken herinnerden een handvol achtergebleven herdersmessen aan het tumult dat zojuist had plaatsgevonden.

Ondanks het gebrek aan historie, was de wedstrijd Zwaagwesteinde-Harkema eentje waar de wijde regio voor uitliep. Liefst 3900 toeschouwers stonden er langs de lijn. Deze toeschouwers kregen niet veel te zien. De oorzaak was een dicht mistlaken dat over het speelveld hing. Dit was een jammere bijkomstigheid. Op het veld was namelijk al vroeg van alles te zien. In de vierde minuut opende Piet van der Veen de score voor de bezoekers. Acht minuten later kwam de thuisploeg langszij. Jan Theunissen bracht een vrije trap in, oud Heerenveen-schutter ‘lytse’ Sikke Venema fungeerde als bliksemafleider, Gerrit Plantinga scoorde. In een harde maar faire partij bleef de 1-1 stand tot halverwege gehandhaafd. Zeven minuten na de pauze knalde Klaas Kooistra – in later jaren Harkema dienend als speler en trainer – een vrije trap door de muur in het net. Lang konden ‘De Readtsjes’ niet van de voorsprong genieten. Tien minuten later knikte Wout van der Heide een vrije trap van Wopke Elzinga binnen. Hoewel de groengelen nadrukkelijk aandrongen, bleef het bij 2-2.

Er komt een moment dat het ‘nieuwe’ van een debutant af is. Vaak is dit te herleiden aan de uitslagen. Zo hoor je in de voetballerij vaak dat een tweede jaar op een hoger niveau veel lastiger is dan het debuutseizoen. Toen Harkema een week na de remise in De Westereen met 2-1 onderuit ging tegen MOVV verwachten veel kenners dat de neerwaartse spiraal nu was ingezet. De nederlaag in Midwolda had niet direct gehoeven, maar met nog voor de winterstop ontmoetingen met Germanicus en Emmen in het verschiet was de kans aanzienlijk dat de Harekieten op een minder florissante positie zouden overwinteren dan waar men de gehele eerste seizoenshelft op hadden gebivakkeerd. Opnieuw zaten de criticasters mis. Beide Zuidoost-Drentse opponenten kregen met 1-0 klopt. Met name over de overwinning tegen Germanicus wordt tot op de dag van vandaag nog regelmatig gesproken op sportpark De Bosk.

In een interview in 2013 haalde oud-speler Wout van der Heide de ontmoeting op sportpark De Pampert nog helder voor de geest: ,,Er was die middag maar één ploeg die recht op de overwinning had: Germanicus. Na de pauze kwamen we op een gegeven moment de middellijn niet eens meer over. Het was alleen maar tegenhouden. Ik weet nog dat Wout van der Heide, Bertus Borge en keeper Fokke Kooistra weergaloos speelden. Tot de laatste minuut bleef het 0-0. Toen kreeg Germanicus een hoekschop, alle spelers stonden inmiddels voor het Harkema-doel. De hoekschop kwam voor de voeten van Wopke Elzinga. Om lucht te verschaffen knalde Wopke de bal loeihard naar voren. Bij Germanicus waren ze alweer met de volgende aanval bezig, waardoor werd vergeten te verdedigen. Piet van der Veen snelde achter de bal aan, liep naar hun doel en knalde de 0-1 binnen. Nooit in mijn leven heb ik een onterechter uitslag gezien als daar in Coevorden!”

De overwinning tegen Emmen maakte meer indruk. Deze was zonder meer verdiend en zorgde er voor dat in de winterstop menig nieuwsblad Harkema-Opeinde als serieuze titelkandidaat ging benaderen. Te meer omdat het programma van de Harkemasters vlak na de winterstop niet tot het zwaarste behoorde. Met Alcides, SC Assen en CEC stonden er stuk voor stuk laagvliegers op het speelschema. In verdedigend opzicht deed Harkema het prima tegen deze staartploegen. Er werd geen enkel doelpunt weggegeven. In aanvallend opzicht ging het minder. Tegen zowel Alcides als CEC kwam de ploeg niet verder dan 0-0. Het is veelzeggend dat de kranten in beide duels de arbiters van dienst – respectievelijk Bouman uit Arnhem en welbekende Jacques d’Ancona uit Groningen – tot beste van het veld betitelde.

De wedstrijd tussendoor tegen Assen leverde wel succes op. De Assenaren hadden in de zomer kwalitatief al een aardig jasje uitgedaan, maar zagen recentelijk ook nog eens Richard Warczynski naar Germanicus vertrekken. Zonder Warczysnki was er zowel in Sneek als in Leeuwarden met 4-0 verloren. In Harkema werd het nog erger. Met 6-0 mochten de Assenaren zelfs niet eens klagen. Aan Harkemaster zijde waren er twee uitblinkers: Sake Kooistra, die een hattrick produceerde en Wopke Elzinga, die naast twee doelpunten ook twee assists afleverde. Harkema-Opeinde had de kop weer te pakken, maar voor hoe lang was de vraag. Een week later was de wedstrijd tegen runner-up Drachten in geprogrammeerd.

Op deze ijskoude zondag zou Harkema de troon afstaan. In de tweede helft zetten Jaap Kooistra en Minne Jellema de Drachtsters voor 3100 toekijkers op 2-0. Na de 2-0 in de 74ste minuut zetten de bezoekers nadrukkelijk aan. De tegentreffer van Jan Hiemstra twee minuten voor tijd kwam te laat. De algehele opinie na het verlies was dat Drachten nu freewheelend naar de titel zou gaan. Het programma van Harkema-Opeinde was op papier behoorlijk lastiger dan dat van Drachten. Zo kreeg Harkema direct na de nederlaag in Drachten bezoek van Velocitas en Sneek, twee ploegen die achter de coulissen ook nog op de titel aasden.

Velen hadden het niet verwacht, maar promovendus Harkema knikkerde beide kampioenskandidaten vakkundig uit de titelrace, hiermee de ongeslagen reeks op eigen veld verlengend tot drie jaar! Velocitas werd met 2-1 geklopt, Sneek moest er met 1-0 aan geloven. Aan de dubbele zege viel niet te tornen. De zege op de Groningers – waar competitietopscorer Jan Bats de gehele middag aan banden lag bij directe bewaker Wietse Schievink – was op basis van een veel grotere inzet terecht. In de winstpartij tegen Sneek bleek dat bij de landskampioen de honger om een prijs te behalen niet meer zo groot was als een jaar eerder. Een weergaloos doelpunt van Sake Kooistra, die na een solo vanaf de twintig meter de bal via de onderkant van de lat in het doel ramde, was beslissend. De zege ten spijt, was de overtuiging nog steeds niet zodanig dat een titel binnen handbereik was. Ook Drachten bleef winnen. Met het gedegradeerde Assen en het reeds veilig gespeelde Germanicus als tegenstanders in aantocht was de mening zodanig dat dit ‘te doen’ was voor de lijstaanvoerder.

Toch bleef Harkema de druk er op houden. Op tweede paasdag wonnen de Woudbewoners de uitwedstrijd tegen Leeuwarden met 1-2. In het Cambuur-stadion kregen de Harkemasters niets cadeau. In de 13de minuut zagen de 2200 aanwezigen – waarvan zeker duizend uit Harkema – Joop Pander met een fraaie omhaal de score openbreken. Tien minuten voor het einde verdubbelde Jan Hiemstra de marge. Na een tegendoelpunt van Hans Bunnig in de 86ste minuut werd het nog even spannend, maar de punten gingen mee De Wâlden in. Zoals verwacht bleef ook Drachten aan de goede kant van de score, al leverde de uitwedstrijd tegen Assen de koploper meer problemen op dan verwacht. Een door zenuwen overmand Drachten trok de punten over de streep met de minimale score: 0-1. Drachten 30 uit 21, Harkema 29 uit 21, zo was de stand na de eenentwintigste en voorlaatste speelronde.

Drachten-trainer Teddy van der Horst was er van overtuigd dat er van zenuwen op de laatste speeldag geen sprake zouden zijn. Bovendien – mocht het bij Drachten misgaan – moest Harkema eerst ook nog maar eens winnen in de slotronde, zo stelde Van der Horst. Dat was een terechte opmerking van de oefenmeester. De Harekieten kregen op de laatste speeldag bezoek van streekgenoot Zwaagwesteinde. Na een dramatische tweede seizoenshelft, met een 6-0 verlies tegen het stijf onderaan staande Assen als dieptepunt, waren ‘De Readtsjes’ in zwaar weer terecht gekomen. De punten moesten mee naar De Westereen, anders kon het wel eens ‘einde-verhaal’ zijn. In andere omstandigheden had Harkema de punten wellicht aan de rode broederclub gegund. Nu was er uiteraard geen sprake van een vriendendienst. Zolang er uitzicht was op plek 1 zou Harkema er voor gaan.

Dat uitzicht was er. Uit Drachten kwamen berichten dat een hypernerveus spelende thuisploeg niets klaarspeelde tegen Germanicus. Harkema zelf kwam ook zelden tot het normale spel. Alles wees er op dat de derby in 0-0 zou eindigen. Tot zeven minuten voor tijd Wopke Elzinga een corner inbracht. De lage inzet werd door een Zwaagwesteinde-verdediger gepareerd, waarna het leder opnieuw voor de voeten kwam van Elzinga. Opnieuw kwam er een voorzet. De door de wind gedragen bal draaide gevaarlijk richting het doel van keeper Lolke Nettinga. Die kon het speeltuig maar ternauwernood uit de lucht pakken. Toen deze eenmaal in zijn bezit was, viel de Westereender goalie met bal en al over de doellijn. Doelpunt, zo constateerde arbiter Weerink uit Coevorden. Dankzij deze curieuze treffer bleef Zwaagwesteinde met lege handen achter.

Zuur uiteraard, maar de situatie werd nog vervelender voor ‘De Readtsjes’ toen later doorsijpelde dat concurrent MOVV een punt had gepakt tegen Alcides. De wijze waarop dat punt door de Oost-Groningers was bemachtigd riep nogal wat vraagtekens op. Nadat Alcides had vernomen dat Zwaagwesteinde had verloren en men in Meppel dus niet meer voor degradatie hoefde te vrezen, stond het MOVV in de blessuretijd een doelpunt toe waardoor ook die vereniging het vege lijf redde. Deze gift kostte Zwaagwesteinde de kop. Was het in Meppel 1-0 gebleven dan had er nog een beslissingswedstrijd in het verschiet gelegen. Die kwam er nu dus niet. Niet voor degradatie althans! Want voor die titel kwam die er wél! Drachten slaagde er namelijk niet in Germanicus op de knieën te krijgen. Het bleef 0-0 en zo worstelde Harkema zich in de laatste 7 minuten van het seizoen naast lijstaanvoerder Drachten.

Van heinde en verre kreeg de bond telefoontjes van voetballiefhebbers die wilden weten waar de kraker Drachten-Harkema Opeinde zou worden gespeeld. Aanvankelijk werd gedacht aan Houtigehage. Het werd uiteindelijk Gorredijk. Dat ligt op zo’n 265 kilometer afstand van Antwerp. Voor Harkema-supporter Sjoerd van der Wijk, anno 2020 de 70 gepasseerd en als kantinebeheerder nog dagelijks voor zijn club in de weer, niet een afstand die groot was om voor 90 minuten voetbal te overbruggen. In een interview in 2011 blikte het lid-van-verdienste terug: ,,Ik werkte in 1971 op de Rijnvaart. Toen bekend werd dat Harkema op Koninginnedag tegen Drachten zou spelen, heb ik een auto gehuurd in Antwerpen en ben naar Gorredijk gereden.” Heden ten dage is de afstand Antwerpen-Gorredijk met een beetje geluk binnen 3 uur te doen. Vijftig jaar geleden ging er behoorlijk meer tijd met deze reis gepaard.

Toch heeft Van der Wijk nooit spijt gehad van de trip: ,,Het was jammer dat we met 2-1 verloren. Het had ook niet gehoeven. We waren beter. Het doelpunt waaruit Drachten in de blessuretijd het winnende doelpunt scoorde was bovendien buitenspel. Ik denk dat de scheidsrechter dit dondersgoed in de gaten had. Enkele maanden later floot hij een uitwedstrijd voor Harkema tegen de Oosterparkers. Hij liet toen net zo lang doorvoetbalen tot we het winnende doelpunt maakten.’’ Ook voor Wopke Alma, nog dagelijks op het Harkemaster sportpark aanwezig, maakte de wedstrijd tegen Drachten een onuitwisbare indruk. In een interview in 2016 vertelde Alma – in 2017 samen met echtgenote Klaske tot lid van verdienste gekroond – het volgende: ,,Ik was niet altijd een vaste kracht voor Harkema 1, maar gelukkig was ik er in Drachten wel bij. Ondanks het verlies was dat toch wel bij uitstek het hoogtepunt uit mijn carrière. Wie maakt het nou mee om als dorpsvoetballer voor 11.000 toeschouwers te spelen?”

Harkema won dus niet. Na een bliksemstart, na 4 minuten was het al 1-1, moest er tot de laatste minuut gewacht worden eer de beslissing viel. Het was Edu Jörns die Harkema in rauw dompelde met een rake kopbal. Heel lang werd er in Harkema niet getreurd om het verlies, ook al was ‘De Heide’ over het geheel de betere partij. Dat er überhaupt een beslissingswedstrijd kwam, was niet meer verwacht. Omdat Drachten het in de slotronde liet liggen kwam er nog een extraatje. Wel een extraatje waar nog steeds over wordt gesproken.

Terwijl de kranten toch niet altijd lovend waren over het algehele spel in de eerste klasse C – termen als ‘vooral hard werken’, ‘boerenkoolvoetbal’, ‘zeer matig spel’ en ‘uitermate defensief ingesteld’ waren wekelijks terug te lezen in de verslagen van de gespeelde wedstrijden – hebben voor veel oudere volgers van het amateurvoetbal de jaren ’70 welhaast een legendarische status. Met name de publieke belangstelling was 50 jaar geleden buitengewoon. In veel dorpen was voetbal één van de weinige trekpleisters. Bij talloze gezinnen stond het dagelijks leven in het teken van de lokale voetbalclub. De afstand tussen de eredivisie en de hoogste amateurklasse was destijds veel kleiner dan tegenwoordig. De eerste klasse stelde écht iets voor. Toeschouwersaantallen zoals die rond 1970 waren zijn tegenwoordig ondenkbaar. Wat blijft zijn de herinneringen en uiteraard de foto’s van vervlogen tijden. Boerenkarren, kratten en vangnetten deden dienst als voorziening om toeschouwers een plek te bieden. De voetballers hadden lang haar, de sokjes op de enkels, geen tattoos en men speelde het spel nog met het hart….

Binnenkort het laatste deel over de Harkemaster hoogtijdagen. Dan komt het tijdperk 1971-1982 onder het vergrootglas.

Foto 1: Chaos voor het Harkema-doel, Bertus Borger en doelman Henk van der Tuin zijn Drachten-speler Roel Huitema de baas.
Foto 2: Vroeg in het seizoen klopte Harkema op het oude veld aan de Betonwei Drachten met 1-0.
Foto 3: De 6-1 nederlaag op het Stadspark zette Harkema met de beide beentjes op de grond.
Foto 4: De eerste Zwaagwesteinde-Harkema eindigde – in de mist – voor 3900 toekijkers in 2-2.
Foto 5: Duizend meegereisde Harekieten zagen hun ploeg met 1-2 winnen in het Cambuur-stadion.
Foto 6: Sjoerd van der Wijk, de 70 gepasseerd maar nog dagelijks actief voor Harkema-Opeinde (foto Klaas Elzinga).
Foto 7: Beelden van de beslissingswedstrijd te Gorredijk, gespeeld voor 11.000 toeschouwers.
Foto 8: Drachten-Harkema in Gorredijk, op de foto v.l.n.r. Jan Hiemstra, Henk Heising, Sake Kooistra, Edu Jörns, Bennie Eppinga en Henk Schievink.

Hoogtijdagen deel 3: Harkema-Opeinde 1970/1971 · Foto('s): Eigen foto's & Klaas Elzinga
Hoogtijdagen deel 3: Harkema-Opeinde 1970/1971 · Foto('s): Eigen foto's & Klaas Elzinga
  Eigen foto's & Klaas Elzinga

Vandaag op de radio

  • 00:00 - 18:00
    RTV NOF Nonstop
    Nonstop de lekkerste muziek van nu en toen op jouw streekomroep!
  • 18:00 - 20:00
    Bertus Hatzmann
    Bertus Hatzmann van 18.00-20.00 uur met muziek en info.
  • 20:00 - 22:00
    Weekend Kick-Off
    Weekend Kick-Off is een programma wat vooral gericht is op jongeren. In dit programma wordt van alles besproken...
  • 22:00 - 00:00
    RTV NOF Nonstop
    Nonstop de lekkerste muziek van nu en toen op jouw streekomroep!
© 1989 - 2020 RTVNOF · · Regio · Historie · Sport · Ondernemend · Agenda · Uitzending gemist · Contact