Afhandeling overboord geslagen containers MSC Zoe

Donderdag 11-07-2019
FRIESLAND - Op 2 januari 2019 sloegen 342 containers van de MSC Zoe in de Noordzee boven de Waddeneilanden overboord. De afhandeling van dit incident wordt met alle betrokken bestuurders afgestemd in het Bestuurlijk Waddenzee Overleg+ (BWO+) van de Coördinatie Regeling Waddenzee (CRW). 

Op woensdag 10 juli 2019 kwam het BWO+ voor de derde keer bij elkaar. Tijdens dit overleg is met elkaar gesproken over de voortgang van de berging, het opruimen, de schadeafhandeling en de ecologische gevolgen. Hieronder wordt dit per thema toegelicht.

1. Berging (inhoud van) containers
De stand van zaken met betrekking tot de berging van (inhoud van) overboord geslagen containers was op 10 juli 2019 als volgt:

  • In totaal zijn 342 containers van de MSC Zoe overboord geslagen.
  • Er zijn 295 geïdentificeerde containerdelen met unieke containernummers geborgen.
  • Bij de containerramp is naar schatting zo’n 3.200.000 kilo afval in zee beland.
  • Tot dusverre is minstens 2.383.140 kilo afval geborgen.
  • Er moet nog een deel van de geborgen hoeveelheid aan Duitse zijde worden verwerkt. Daarnaast moet er nog een inschatting worden gemaakt van de hoeveelheid lading dat is meegenomen door particulieren (tijdens het jutten) en de hoeveelheid afval die in de eerste dagen wel is afgevoerd, maar niet is gewogen en geregistreerd.
  • Rijkswaterstaat heeft controle-surveys uitgevoerd. De daaruit voortkomende data is verwerkt en MSC gaat met deze resultaten aan de slag. Dit kan opnieuw aanleiding geven tot bergingswerkzaamheden. Hiervoor heeft MSC dan ook een bergingsschip gereserveerd. Daarna voert Rijkswaterstaat weer een controle-survey uit.

Berging door vissers

Op 2 juli 2019 is gestart met de pilot Hot Spot Net Catching. Hierbij wordt met een speciaal geprepareerd net (aangepast net met een boomkor) kleiner materiaal dat op de zeebodem ligt, opgevist. De pilot duurt ongeveer 14 dagen en start op drie plekken in de verkeersbaan op de Noordzee boven de Waddeneilanden. Op deze locaties, de zogenoemde hot spots, zijn in de nacht van 1 op 2 januari de meeste containers overboord geslagen.

Als eerste is een bergingsschip gestart, daarnaast wordt ook een vissersschip ingezet. Dit laatste is afhankelijk van het verkrijgen van de benodigde ontheffingen en certificering om als vissersschip veilig bergingswerkzaamheden te mogen uitvoeren. Tijdens de werkzaamheden in de verkeersbaan wordt het bergingsschip bijgestaan door een guard-schip om zowel de veiligheid van het bergingsschip én van de langsvarende schepen te bewaken. Rijkswaterstaat zal de proef evalueren en bekijken of deze aanpak verder wordt voortgezet.

2. Schadeafhandeling
Rijkswaterstaat coördineert de schadeafhandeling voor overheidspartijen en natuurbeherende natuurorganisaties. Ook zorgt Rijkswaterstaat voor ondersteuning bij de voorbereiding van claims in verband met gemaakte kosten voor het lokaliseren, markeren en opruimen van lading van de MSC Zoe. Verder treedt Rijkswaterstaat op als penvoerder in de contacten met de verzekeraar van de MSC Zoe.

Ingediende claims
26 partijen hebben zich aangemeld bij het schadeloket, waarvan 4 partijen tot de Staat behoren: RWS, LNV, Defensie en de Kustwacht. Per 21 mei hebben hiervan 20 partijen een claim ingediend bij het schadeloket. Zes partijen hebben aangegeven nu geen claim in te dienen. In totaal is er bijna € 3,35 miljoen geclaimd. Dit bestaat uit € 2,64 miljoen van het Rijk, o.a. vanwege de inzet van groot materieel (schepen). De gemeenten en terrein beherende organisaties hebben ca. € 700.000,-  geclaimd en hiervan hebben de vijf eilandgemeenten een bedrag van € 280.000,- gedeclareerd.

Wat is er inmiddels betaald?
Op of omstreeks 26 juni 2019 is namens MSC circa € 600.000,- betaald. Hierbij is door MSC aangegeven dat dit een eerste betaling betreft, waarbij versneld is overgegaan tot een vergoeding van schadeposten van verschillende claims waarover bij (de verzekeraar van) MSC geen vragen bestonden. Een bedrag van circa € 400.000,- is bestemd voor de Staat (met name voor de inzet van de Kustwacht) en ongeveer € 200.000,- gaat naar de andere partijen. Van het laatstgenoemde bedrag is circa € 100.000,- specifiek bestemd voor de eilandgemeenten.

Met betrekking tot andere schadeposten heeft (de verzekeraar van) MSC nog aanvullende vragen die moeten worden beantwoord, voordat MSC tot vergoeding kan overgaan. De vragen gaan bijvoorbeeld over de vergoeding van BTW, over declaraties die mogelijk abusievelijk dubbel zijn ingediend of waarom bepaalde kosten zijn opgevoerd. In overleg met de verschillende indieners van de claims worden deze vragen zo snel mogelijk beantwoord en door RWS bij (de verzekeraar van) MSC teruggelegd.

3. Opruimen en schoonmaken
Er wordt conform het opgestelde plan van aanpak voor het opruimen en schoonmaken gewerkt aan het zo goed mogelijk opruimen van de stranden, dijken en kwelders.

Vanwege het broedseizoen worden de platen wel geïnspecteerd, maar zo weinig mogelijk betreden. Verstoring brengt meer schade toe. Uiteraard wordt wel ingegrepen als er een bedreigende situatie ontstaat voor vogels of zeehonden, maar kleine hoeveelheden afval blijven tijdelijk liggen.

4. Ecologische gevolgen
Het Regiecollege Waddengebied (RCW) doet in opdracht van Rijkswaterstaat onderzoek naar de ecologische gevolgen van de overboord geslagen containers. Hierbij zijn meerdere partijen betrokken, waaronder de Waddenacademie.

Op verzoek van Rijkswaterstaat heeft de Waddenacademie een advies gemaakt over hoe de lange termijneffecten van het overboord geslagen materiaal onderzocht kunnen worden. De Waddenacademie adviseert om dit onderzoek in eerste instantie te richten op microplastics en hun impact op het ecosysteem, waaronder planten en dieren, van de Waddenzee. Dit advies is overgenomen en de monitoring is gestart. Een eerste resultaat wordt in december 2019 verwacht.

terug naar overzicht

© Foto's: Ben de Jager


Vandaag op de radio

00:00-07:00 | Hollandse Nacht
07:00-08:00 | RTV NOF Nonstop
08:00-09:00 | Goed gestemd
09:00-11:00 | Kerkdienst
11:00-14:00 | Weekend Nieuwsshow (Herh.)
14:00-17:00 | De Simmer (Herh.)
17:00-18:00 | RTV NOF Nonstop
18:00-20:00 | Tobias Post
20:00-22:00 | Rock on Air
22:00-00:00 | RTV NOF Nonstop
Klik hier voor programma- informatie