De visie van Cazemier op de MKZ-crisis en het overheidsbeleid

Door Johann de Graaf
MKZ. Bij het noemen van de naam siddert de boerensector. Een jaar geleden dook Noord-Oost Friesland in een dramatische crisis. Het evenhoevige vee van de getroffen boeren en dat van de boeren binnen de twee kilometercirkel werd afgemaakt om de crisis te bedwingen. Burgemeester Cazemier van Dongeradeel was een belangrijke schakel in het bedwingen van deze crisis. Maar met de afhandeling van de crisis door de overheid is hij het niet geheel eens. Het optreden van de overheid had anders gemoeten. In een interview met Radio Noordoost-Friesland, dat tijdens de Weekend Nieuwsshow werd uitgezonden, geeft Cazemier zijn mening en visie over de afhandeling van de MKZ crisis.

In zijn klassieke kantoor begint Cazemier zijn verhaal. Hoewel hij op de hoogte van de MKZ-crisis in de rest van het land was, kwam het telefoontje, dat hij op de avond van 10 april kreeg, hard aan. ‘Ik heb eerst een kwartiertje in de kamer heen en weer gelopen. Daarna heb ik Meindertsma in Ee gebeld en de man moed ingesproken en mijn medeleven betuigd,’ zegt Cazemier. Diezelfde avond gaat Cazemier naar het politiebureau om de crisis te bespreken en de zaken op een rij te zetten. Een begin van een zware periode.

Afhandeling
De afhandeling van de crisis is niet gegaan zoals het zou moeten gaan. Zeker kijkende naar de geleverde inspanningen van de boeren in Noord-Oost Friesland om te voorkomen dat MKZ, een zeer besmettelijk virus, zich zou verspreiden. Als dat vergeleken wordt met de afhandeling van zaken door het Ministerie van Landbouw, komt Cazemier tot een begrijpelijke conclusie. ‘Zeer teleurstellend, en dan zeg ik dat heel erg voorzichtig. Het ministerie heeft zichzelf een brevet van onvermogen gegeven voor de wijze waarop men die crisis heeft afgehandeld.’ Wat Cazemier tegen de borst stuit is de late uitbetaling van de tegoeden van de boeren. De boeren wiens vee geruimd was, hadden recht op uitbetaling van die schadevergoeding. Maar het duurde lang voordat het geld eindelijk bij de boeren terechtkwam. Maar dat is niet alles. ‘Het bleek toen dat er belachelijk fikse kortingen werden opgelegd.’ Hier gaat het om de omstreden strafkortingen. ‘Het ministerie verweet de boeren dat ze te weinig hadden gedaan om de besmetting te voorkomen. Bijvoorbeeld dat er oormerken weg waren.’ De kamer attendeerde de minister tot twee maal toe op dit kortingenbeleid en tot twee maal toe is het aangepast. Bron van verwarring voor de boeren. ‘Het komt er op neer dat nog steeds 5 a 6 boeren in onze gemeente gekort zijn en ik vind dat de rechter daar nu over moet oordelen. Door het departement is in een volstrekt onvoldoende mate nagedacht over deze hele zaak. En zeker door het opleggen van de straffen Men heeft een draaiboek gemaakt waarin de bestrijding van de crisis centraal stond, maar men heeft door de manier waarop men daarna met de hele problematiek is omgegaan in feite een nieuwe crisis doen ontstaan.’ Volgens hem was dat absoluut onnodig geweest.

Procedures
‘Procedure’ is het sleutelwoord waarmee het vraagstuk over het slechte beleid beantwoord wordt. Het ministerie heeft het gevoel voor de boer laten varen en enkel de procedures gevolgd. Naar de mening over het stoppen van het enten werd een individuele boer nooit gevraagd. Het stoppen van enten is een in 1991 ingevoerd beleid van de EU, dat ook wel bekend staat als het non-vaccinatiebeleid, mede op aandringen van Nederland. De voornaamste argumenten waren het drukken van de kosten binnen de vrije handel en de vermoedens dat het MKZ naar entinstituaten te herleiden waren. Cazemier kan zich niet vinden in het beleid. ‘En dan een boer verantwoordelijk stellen op een paar kleine punten zoals het ontbreken van een paar oormerken, ik vind dat er geen enkele verhouding tussen bestaat.’ Cazemier denkt dat het huidige beleid niet op draagvlak van de samenleving kan rekenen. ‘Ik denk dat de vraag gesteld moet worden of we hiermee moeten doorgaan als er weer MKZ uitbreekt. Moet je weer op dezelfde manier de zaken aanpakken? Of moet je voor alternatieven kiezen?’ Die alternatieven zijn er.

Alternatieven
Een van die alternatieven is het ringenten. Dat is het enten van het vee in het gebied rondom een MKZ uitbraak. Hierdoor wordt het afmaken van gezond vee overbodig. De minister heeft daaraan een Europese conferentie gewijd die momenteel uitgewerkt wordt. Cazemier voegt daaraan toe: ‘Wij hebben recent als college van B&W besloten om een brief te sturen naar de minister om hem te vragen om spoed te betrachten met de uitwerking. En die brief gaat ook naar de Europese commissie, het Europees parlement en de Tweede Kamer. Wij willen de druk opvoeren om voortgang te maken met de uitvoering van de aanbeveling van de conferentie en ervoor te zorgen dat als er weer, ooit, MKZ uitbreekt -en ik hoop dat het nog lang zal duren, maar het gaat wel weer gebeuren – er dan alternatieve aanpakmogelijkheden beschikbaar zijn.’

Geënt vlees
Ook het huidige beleid van de export van niet-geënt vlees spoort niet. Zeker niet in vergelijking met het feit dat Nederland geënt Argentijns vlees importeert. Tegenstrijdig? ‘Er mankeert niks aan dat vlees, denk er goed om. U en ik zijn beide groot geworden door het eten van geënt vlees. Ook iedereen die na 1991 is geboren. Dat vlees kun je gewoon, normaal opeten.’ Bij een ringvaccinatie kan dat geënte vlees gewoon op de Nederlandse markt terechtkomen, zonder dat het naar het buitenland geëxporteerd hoeft te worden.

Saamhorigheid
Toch heeft Cazemier ook positieve herinneringen aan de MKZ crisis overgehouden. ‘Ik denk nog wel eens terug aan de sterke saamhorigheid die er in de samenleving was. De grote solidariteit. Maar ook dat er organisaties waren die evenementen spontaan aflasten omdat men dat niet gepast vond in zo’n trieste tijd. De collegialiteit op het gemeentehuis, hard samenwerken en dus ook in het paasweekend. Dat zijn positieve dingen die blijven hangen. Er komen bij een heleboel mensen goede eigenschappen naar boven.’

• Facebook
• X
• Linkedin
• Whatsapp
• Whatsapp
• Mail