Dodenherdenking 2014 in Damwâld
Gisteren werd in de Nederlands Hervormde Kerk aan de Foarwei in Damwâld een herdenkingsdienst gehouden. Tijdens deze dienst werd er stilgestaan bij alle mensen die hun leven gaven voor de vrijheid van anderen. Na de herdenkingsdienst werden kransen en bloemen gelegd bij het gemeentelijk monument aan de Haadwei.
Gisteren werd in de Nederlands Hervormde Kerk aan de Foarwei in Damwâld een herdenkingsdienst gehouden. Tijdens deze dienst werd er stilgestaan bij alle mensen die hun leven gaven voor de vrijheid van anderen. Na de herdenkingsdienst werden kransen en bloemen gelegd bij het gemeentelijk monument aan de Haadwei.
Bij het monument aan gekomen werd er door Ria de Ruiter ‘The Last Post’ gespeeld waarna de 2 minuten in stilte in acht werden genomen. Na de 2 minuten stilte werd bij het monument het Wilhelmus gespeeld en gezamenlijk gezongen. Daarna volgde de kranslegging, de eerste krans werd namens het gemeentebestuur door burgemeester Sicko Heldoorn, zijn partner en leerlingen van de OBS ‘Dr. J. Botkeschool’ gelegd. De 2e krans namens de bevolking van Dantumadiel door de heer Haakma en mevrouw Vastbinder van ‘Mei inoar Ien’. Daarna volgden kransen namens de Adoptieschool De Fontein en dorpsbelangen Akkerwoude. Na de kranslegging was er gelegenheid voor de aanwezigen om een bloem bij het monument neer te leggen.
Toespraak dodenherdenking door burgemeester Sicko Heldoorn
FRIJHEID, DY JOUWE JO TROCH
Wat dat oanbelanget mei wy tige grutsk wêze op ús jongerein. 30 jier ferlyn wienen wy yn Nederlân benaud dat de tradysje fan it betinken op 4 maaie, oergean soe. Der waard ornearre dat wy mar ris ophâlde moasten mei de 4- maaie betinking: Dat wie allegear al sa lang lyn, dat soe de jongerein net mear oansprekke.
En…sjoch no ris. De Jongerein fan hjoed-de-dei wurdt en fielt har tige belutsen by de betinking fan al dy ferskrikkingen út de oarloch. Skoalleklassen adopteare en ûnderhâlde monuminten. Skoallen organiseare betinkingen en yn it ûnderwiis wurdt in protte omtinken jûn oan ûnder oaren de skiednis fan de Twadde Wrâldoarloch. Koartlyn joech ik in gastles oer frijheid oan de basisskoalle de Bron, hjir in Damwâld. Ik wie wakker ûnder de yndruk hoe folle oft dizzebern wisten fan de skiednis fan de oarloch en alle ûntjouwings yn ‘e wrâld.
Rûnom yn ús lân wurdt 4 maaie betocht en 5 maaie fierd. Wy betinke de minsken dy’t yn ‘e Twadde Wraldoarloch slachtoffer wurden binne fan it wrede Nazi rezjym. Minsken waarden ûnderdrukt, ferfolge en in protte ferlearen dêrby harren libben. Omdat hja, in oare politike oertsjûging hienen, in oar leauwen hienen, fan in oar ras wienen, net bûge woenen en harren fersetten tsjin de besetter. Wy betinke ek de jonge minsken dy’t om it libben kamen doe’t hja ús befrijden. Damwâld waard op 14 april 1945 troch Kanadeeske soldaten befrijd.
Mar, wy moatte ús der ek bewust fan wêze dat foar ALLE minsken yn ús lân, ús omkriten, ús gemeente jildde dat hja harren frijheid 5 jier lang kwyt west binne. Alle minsken hienen mei beheiningen en ferplichtings te krijen. Men mocht net mear – lêze, – tinke, – leare, – sjonge en – skriuwe wat men woe. Men wie harren frijheid kwyt.
Betinke betsjut ek neitinke oer. Betinke betsjut ek dat wy wach wêze moatte en foarkomme moatte dat ús freiheid wer yn gefaar komt. Spitigernôch is dy frijheid yn fierstentefolle lannen yn gefaar en binne der fierstentefolle minsken net frij mear. Wij sjogge alle dagen wer dy ôfgryslike bylden en hearre de meast ferskriklike ferhalen oer oarlogjen en strideraasje yn in protte lannen yn ‘e wrâld. Tusken regearings ûnder elkoar, tusken regearings en harren befolking, mar ek tusken befolkingsgroepen ûnderling. En altiten wer giet it om, in oare politike oertsjûging, in oar leauwen, in oar ras, in oare herkomst as in oare taal.
Mar úteinliks draait it altiten wer om macht. Macht oer in oar. De frijheid dy’t de iene groep: – lân, – krite, – befolkingsgroep, – partij hawwe wol, giet altiten ta skea fan de frijheid fan in oar. Wij moatte ús hiel goed bewust wêze dat it hiel bysûnder is dat wy hjir sa yn freiheid mei elkoar libje meie. Dat liket sa gewoan, mar it is hiel bysûnder en o sa kostber. Dêr moatte wy goed op passe.
In wichtige rânebetingst foar frijheid, is RESPEKT. Haw respekt foar minsken, ek as hja oars binne, bygelyks yn harren taal, uterlik, leauwen, politike oertsjûging, ras, as herkomst. Jo freegje dat respekt ek foar jo keuzes wêr’t dy oars binne as dy fan oare minsken. It nimmen fan frijheid mei net ten koste gean fan de frijheid fan in oar. Oarsom jildt dat ek. Om respektfol mei elkoar om te gean yn in lykweardige mienskip, is it o sa wichtich om wach te wêzen op saken as diskriminaasje en útsluting. Jo hoege net eltsenien leije te meien as aardich te finen. Guon minsken kinne jo safolle argewaasje jaan dat jo se leaver net al te faak tsjinkomme. Dat kin gebeure, dêr is ek neat mis mei. Mar as jo fantefoarren al tinke dat ien net doocht omdat er ta de “ferkearde” groep heart, dan is der wol wat mis. Ferskillen tusken minsken meie jo nea opblase ta gefoelens fan superieur wêzen. Hoe sterk as immen yn syn oertsjûging ek is, neat jout immen it rjocht dat ek oan oaren op te lizzen, as oaren oan de kant te drukken.
Diskriminaasje en útsluten fan minsken omdat se oars binne moatte wy yn ús hjoeddeiske mienskip op ‘e tiid sinjalearje en bestride. Dat binne wy ferplichte as earbetoan oan al dy minsken dy’t wy hjoed betinke en ……. omdat jo frijheid trochjaan moatte.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
