Dorpentour KRIICH brengt diep gesprek over taal en identiteit
NES/DE TRIEMEN – De film KRIICH van Johanneke Dijkstra doet deze maand diverse dorpen in Fryslân aan. Op 22 oktober stond de eerste vertoning gepland in Theaterkerk Nes, gevolgd door een avond in dorpshuis De Bazuin in De Triemen. De hybride film, waarin documentaire en fictie samensmelten, vormt niet alleen het startpunt voor gesprekken over de Friese identiteit, maar ook voor artistiek onderzoek aan de Rijksuniversiteit Groningen.
In Nes ontstond na de vertoning een open gesprek over de rol van taal in wie je bent. Een vrouw uit het publiek vertelde: “Mei myn soan praat ik Frysk, mei myn dochter Nederlânsk. It is altyd in syktocht nei wêr’t dyn wurden thús binne.” Die zoektocht naar taal als thuis kwam bij meer aanwezigen terug, zoals in de uitspraak: “Sels as ik fuort bin, fiel ik my altyd in Fries. As ik de Ofslútdyk oer ried, bin ik thús.”
Kwetsbaarheid op het dorpsplein
Naast taal kwam ook kwetsbaarheid aan bod. Antropoloog Anne Goaitske Breteler, die in de film te zien is, benoemde het spanningsveld tussen jezelf zijn en voldoen aan sociale verwachtingen: “Minsken binne faak bang om de dorpsgek te wurden. Dêrom ferstopje wy in hiel soad.” De avond werd luchtiger afgesloten met een opmerking uit het publiek: “De fûgels prate ek Frysk,” gevolgd door herkenbaar gelach.
Herkenning in eigen dorp
De volgende dag reisde de tour naar De Trieme. Voor Wietze Hoekstra, dragqueen Curvalicious Diamond, was dit een bijzonder moment, omdat zijn geboortedorp fungeerde als vertoningsplek: “It moaiste is dat minsken dy’t my fan ‘e kroech kenne, my hawwe sjen groeien.” Tijdens het nagesprek werd gesproken over moed en het belang van gemeenschap, juist op een plek waar iedereen elkaar kent. Ook in De Trieme kwamen prikkelende uitspraken naar voren, zoals: “God giet oer leafde, net oer wat net mei”, en “As je wat feroarje wolle, moatst lyts begjinne.” Zulke uitspraken illustreren hoe een film een groter gesprek op gang kan brengen. Volgens Dijkstra zelf draait KRIICH om het gebruiken van taal en cultuur om nieuwe openingen te creëren.
De volgende voorstellingen van KRIICH zijn op 29 oktober in Marrum, 15 november in Leeuwarden en 21 november in Drachten, telkens om 19.30 uur. Kaarten zijn verkrijgbaar via Arcadia.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
