Een op de drie Friese wethouders is vrouw: dat is meer dan in andere provincies
NOORDOOST-FRYSLÂN – Fryslân heeft in de komende vier jaar in ieder geval twintig vrouwelijke wethouders in de gemeentepolitiek. Dat is hoger dan het landelijk gemiddelde, zo schrijft Omrop Fryslân. Dat blijkt uit een analyse van alle gemeentelijke formaties door de NOS en de regionale omroepen.
De opvallendste gemeente in onze provincie is Noardeast-Fryslân: daar zijn vier van de vijf wethouders vrouw. Er zijn voor zover bekend maar twee gemeenten die meer vrouwelijke wethouders hebben (in Renkum alle vier en in Delft vijf van de zes). Geertje Schoorstra-Boeijenga van het CDA is een van die wethouders in Noardeast-Fryslân. “Dat is in boppeslach”, zegt ze. “In ferklearring ha ik der net echt foar, ik tink dat hjir de goeie persoanen op de goeie plakken set binne en tafallich binne dat hjir froulju.”
Vier Friese gemeentes zonder vrouwelijke wethouder
Tegenover Noardeast-Fryslân staan de gemeentes Terschelling, Dantumadiel, Achtkarspelen en Harlingen, met allemaal nul vrouwelijke wethouders. Landelijk gezien was het aantal vrouwen in gemeentelijke colleges al langer aan het toenemen, van 19 procent in 2010 naar 29 procent in 2022. Nu lijkt die trend naar een grotere vertegenwoordiging echter tot stilstand te zijn gekomen.
In meer dan tachtig gemeenten in Nederland zit de komende vier jaar geen vrouwelijke wethouder. Landelijk zijn er grote regionale verschillen. Aan de ene kant staat de provincie Utrecht met 30 vrouwelijke wethouders, meer dan een derde van het geheel in die provincie.
De minste heeft Zeeland: zeven vrouwen, oftewel een op de zeven van het totale aantal wethouders. Ameland en Tytsjerksteradiel Op dit moment zijn de wethouders van zestien van de achttien Friese gemeenten bekend. Alleen op Ameland en in Tytsjerksteradiel zijn de coalitieies nog niet rond.
In Tytsjerksteradiel komt dat door het terugtrekken van de kandidaat-wethouder van de VVD, Dineke Wagenaar. De partij moet nu een nieuwe kandidaat-wethouder vinden. Dan wordt een nieuw moment gekozen voor de installatie van het college. De gemeente verwacht dat dit pas na de zomervakantie wordt.
Op Ameland blijkt dat het formatieproces moeilijk is. Daar is op dit moment nog één samenwerkingsmogelijkheid over (Algemeen Belang Ameland, AmelandEén en PvdA). Die wordt op dit moment nog onderzocht.
Wel lokaal, geen FvD
Uit de analyse blijkt ook dat de lokale partijen de afgelopen maanden opnieuw goed onderhandeld hebben. Niet alleen bemachtigden ze verreweg de meeste raadszetels, ze haalden ook weer een groter percentage van de wethoudersplekken binnen dan je op basis van de verkiezingsuitslag zou verwachten: 37 procent.
Op basis van de eerste verkenningen in gemeenten bleek eerder al dat Forum voor Democratie, een partij die stevige winst boekte bij de verkiezingen, in geen enkele gemeente in het college komt.
Verantwoording
Voor dit onderzoek hebben de NOS en regionale omroepen de afgelopen maanden het proces van coalitievorming gevolgd in alle 340 gemeenten waar in maart gemeenteraadsverkiezingen werden gehouden. Tegen het begin van deze week waren er 322 gemeentebesturen gevormd. Er is een overzicht samengesteld van de belangrijkste gegevens die uit dit proces naar voren kwamen: het aantal wethouders, de partijen die ze vertegenwoordigen en de verdeling naar geslacht.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
