Friese bestuurders verbijsterd over uitkoopregeling voor omwonenden van hoogspanningskabel
BURGUM/BUITENPOST – De provincie Fryslân en meerdere gemeenten zijn ontevreden over de vergoeding van het Rijk voor de aanleg van een zware hoogspanningslijn door Fryslân, schrijft Omrop Fryslân. Gedeputeerde Sijbe Knol zegt dat Fryslân begrijpt dat het project belangrijk is voor Nederland, maar dat de beloofde compensatie erg tegenvalt. Wethouder Engbert van Esch van Achtkarspelen vult aan: “Wij hebben wel de nadelen, maar niet de voordelen.”
Van Vierverlaten naar Ens
Netbeheerder TenneT wil een zware hoogspanningslijn van Groningen naar de Noordoostpolder aanleggen. De lijn van 380.000 volt loopt grotendeels door Fryslân en komt op masten van 60 meter hoog te hangen. Via deze verbinding wordt stroom van windparken op de Noordzee naar de rest van Nederland vervoerd.
Minister Elanor Boekholt-O’Sullivan en staatssecretaris Jo-Annes de Bat hebben gekozen voor een route via Surhuisterveen, Burgum en Leeuwarden. De provincie Fryslân en gemeenten zoals Achtkarspelen, Tytsjerksteradiel en Leeuwarden zijn kritisch. De hoogspanningslijn heeft veel impact op het landschap, maar levert Fryslân zelf weinig voordeel op.
Compensatie
Bij de presentatie van het advies van de provincie in november vorig jaar zei gedeputeerde Sijbe Knol dan ook dat hij wilde inzetten op ‘ruimhartige compensatie’. Daarbij werd door de gemeente Leeuwarden een fonds van 300 miljoen euro genoemd. “Wij willen een energiedeal sluiten met het Rijk, met afspraken over aftakken, aftappen en aftikken”, waren de woorden van de gedeputeerde toen. Wat er op tafel ligt, is een stuk minder.
Gemeenten krijgen 150.000 euro per kilometer dat de verbinding over hun grondgebied loopt. Voor Achtkarspelen zou dat bijvoorbeeld neerkomen op ongeveer 2,3 miljoen euro. “Dat krijg je één keer”, zegt wethouder Van Esch. “Daarna ben je het kwijt. Die masten hebben we hier straks structureel last van. Daar moet wat mij betreft ook structureel iets tegenover staan.” Toch lijkt het erop dat het Rijk niet verder wil gaan dan dit.
Honderd meter afstand
Volgens een advies van het RIVM moeten hoogspanningsverbindingen ongeveer 100 meter afstand houden van de bewoonde wereld. Dat heeft te maken met mogelijke effecten op de gezondheid van mensen die dichtbij zo’n hoogspanningskabel werken of wonen. Wanneer de nieuwe verbinding straks binnen honderd meter van bestaande woningen komt, krijgen die bewoners een uitkoopregeling aangeboden. Na een taxatie wordt er een aanbod gedaan om hun huis te kopen. Dat aanbod is vanaf dat moment zes maanden geldig.
Inloopbijeenkomsten
Om omwonenden te informeren over de plannen en de mogelijke consequenties, organiseren het ministerie van Economische Zaken en netbeheerder TenneT de komende weken informatiebijeenkomsten in onder andere Munnekeburen, Leeuwarden, Horne, Kootstertille, Hurdegaryp en Akkrum. Verschillende gemeenten, waaronder Achtkarspelen, hebben al aangegeven dat ze zelf ook bijeenkomsten zullen organiseren. “Om te laten zien dat wij naast onze inwoners staan”, zegt wethouder Van Esch daarover.
Tekst loopt door onder de video
Het is volgens Knol nog niet duidelijk om hoeveel woningen en bedrijven het gaat. Maar over de regeling is de gedeputeerde niet te spreken. ” Ben je te laat, dan wordt dat aanbod weer ingetrokken. Dan mag je er blijven wonen, maar wel op eigen risico “, zegt hij. “Zoek maar een andere plek of accepteer maar dat je er blijft wonen. Dat vinden we niet acceptabel.” “Het gaat hier over dunbevolkt gebied”, legt Knol uit. “Vind daar maar eens binnen zes maanden wat nieuws.”
Wat beide bestuurders ook vreemd vinden, is wat TenneT straks met de woningen gaat doen. Volgens Knol en Van Esch is gezegd dat de netbeheerder ze weer op de markt wil brengen. Dat kan, omdat de nieuwe kopers in dat geval op de hoogte zijn van het feit dat er een nieuwe hoogspanningsverbinding komt.
Boerenerf
De uitkoopregeling geldt ook voor bijvoorbeeld boerderijen. “Maar dan wel alleen voor het woongedeelte”, zegt Knol verbijsterd. “Niet voor het bedrijf. Dus dan woon je straks een heel stuk van je eigen boerderij af. Dat is toch raar?” Volgens Knol is dat besef er niet altijd bij de verantwoordelijke ambtenaren uit Den Haag. “Maar ze moeten wel de zaaltjes in om dit verhaal naar de mensen te brengen. Daar hebben we grote zorgen over.” De aanleg van de kabel is een miljardenproject. Netbeheerder TenneT hoopt in 2030 te beginnen met de bouw van de nieuwe verbinding door Fryslân.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.