Gedenkplek voor stilgeboren kinderen op begraafplaats Lindenhof: “Dizze bern binne wy kwytrekke”
DOKKUM – Ruimte voor kinderen die nooit de kans kregen om op te groeien. Op begraafplaats Lindenhof in Dokkum is donderdag een gedenkmonument voor stilgeboren kinderen onthuld. Een plek waar ouders en nabestaanden hun verdriet een plaats kunnen geven. Voor wethouder Pieter Braaksma van Noardeast-Fryslân was de onthulling bijzonder emotioneel. Ook hij verloor meerdere kinderen tijdens de zwangerschap.
Het monument is vooral bedoeld voor kinderen die vóór de 24e week van de zwangerschap overlijden. Voor hen geldt geen begraafplicht, waardoor ouders niet altijd een tastbare herinneringsplek hebben. De gemeenteraad van Noardeast-Fryslân nam op 13 juli 2023 een motie aan om de mogelijkheden voor een monument te onderzoeken. Het monument staat bij de kindergraven op begraafplaats Lindenhof. Ouders kunnen er een gedenkplaatje laten ophangen met de naam van hun kindje of een persoonlijke boodschap.
Ook is er ruimte om een kaarsje aan te steken of even op een bankje te zitten. Juist dat laatste is volgens de betrokkenen belangrijk. Niet iedereen heeft een graf om naartoe te gaan, terwijl het verdriet om een verloren kindje soms een leven lang blijft.
Tijdens de onthulling hing wethouder Pieter Braaksma symbolisch het eerste gedenkplaatje aan het monument, met daarop de Friese woorden ‘Stil berne, nea fergetten’. De gebeurtenis maakte veel bij hem los.
Al soene der noch tsien komme, dizze binne wy kwytrekke – Pieter Braaksma, wethouder Noardeast-Fryslân (verloor zelf ook meerdere kinderen)
Braaksma weet uit eigen ervaring hoe ingrijpend het verlies van een kindje kan zijn. Hij vertelde openhartig over het verdriet dat hij en zijn gezin hebben meegemaakt. “Wy hawwe in bûtenbaarmoederlike swangerskip hân en ek twa bern ferlern trochdat de placenta losliet. Dy bern wiene al libbensfetber. Dat docht hiel folle sear. Gelokkich hawwe wy ek twa bern dy’t wol libje. Dêrom waard ik hjir ek wol emosjoneel fan.”
Volgens de wethouder wordt het verdriet om een stilgeboren kindje nog te vaak onderschat. Hij herinnert zich nog goed wat iemand tegen hem zei nadat hij zijn eerste kindje had verloren. “Doe’t ik út it sikehûs kaam nei’t wy ús earste berntsje ferlern hiene, sei in muoike tsjin my: ‘Jim binne noch jong, der komme wol mear.’ Mar al soene der noch tsien komme, dizze binne wy kwytrekke.”
Tekst loopt door onder de video
De wethouder vindt het daarom belangrijk dat er nu een centrale plek is waar ouders hun kindje kunnen herdenken. Dat daar behoefte aan is, blijkt volgens hem ook uit de eerste reacties. Nog voor de officiële onthulling waren er al drie aanvragen binnengekomen voor een gedenkplaatje. “It is fansels gjin moaie reden om sa’n plak te hawwen, mar it is wol moai dat der no earne in plak is dêr’t minsken hinne kinne. Ik tink dat in soad minsken dat mist hawwe.”
“Der stiet gjin tiid foar fertriet”
Voor Digna Ferwerda heeft de nieuwe gedenkplek een bijzondere betekenis. Ze verloor 23 jaar geleden een drieling, na 24 weken zwangerschap. Het verdriet van toen is ook zoveel jaren later niet verdwenen. “Ik bin spitigernôch sels ûnderfiningsdeskundige.” Digna vertelt dat het leven na het verlies al snel weer doorging. Ze kwam op woensdag uit het ziekenhuis en probeerde samen met haar man en hun dochter in het weekend even de gedachten te verzetten. Op maandag moesten ze alweer aan het werk.
Pas jaren later merkte ze hoe diep het verdriet nog zat. “Nei in jier as fiif haw ik yn oktober dy hiele perioade wer op ‘e nij belibbe. Alle ferskes op de radio liken der yn myn beleving oer te gean. Doe tocht ik: it is al fiif jier lyn, mar der stiet gewoan gjin tiid foar. Elkenien ferwurket it op syn eigen manier.” Juist daarom vindt ze het waardevol dat er nu een plek is waar ouders met hun herinneringen naartoe kunnen.
Bankje met uitzicht op de gedenkplek | Gemeente Noardeast-Fryslân
“It is hiel moai dat dit inisjatyf nommen is. Foar minsken dy’t hjir stipe oan hawwe, is dit fansels geweldich. Der stiet ek in bankje, dus kinst hjir gewoan efkes sitte. Dat is dochs wat oars as der mei minsken oer prate. It is in plak foar stilberne bern, mar ek in plak dêr’tst sels efkes stil wêze kinst”, aldus Ferwerda.
Een hartje en een beertje als symbool
Het ontwerp van het monument komt van Theo van der Horn, beheerder van de gemeentelijke begraafplaatsen. Hij werkte verschillende ideeën uit, waarbij vooral de mogelijkheid om een persoonlijke herinnering achter te laten centraal stond. “Ik haw trije ûntwerpen makke en dit is it úteinlik wurden. Der moasten plaatsjes yn hingje kinne ta oantinken oan in berntsje. Dan wolst ek in foarm dy’t by bern past. In hertsje en in bearke, dêrmei past it by jonges én famkes.”
Naast het monument is een bijpassend bankje geplaatst met een toepasselijke tekst. Ook zijn er kaarsenhouders aangebracht. Het geheel moet een rustige plek vormen waar mensen even kunnen blijven zitten. Volgens Van der Horn ontbrak zo’n gedenkplek tot nu toe in de gemeente. “Wy hiene yn hiel Noardeast-Fryslân noch nergens in plak om dizze bern te betinken. Dêrom is besletten om ien sintraal plak yn de gemeente te meitsjen.”
Minsken hawwe fertriet, mar kinne dat net altyd kwyt. Der is gjin grêfke dêr’t se hinne kinne – Theo van der Horn, ontwerper van het monument
Hij merkt dat het onderwerp voor veel mensen nog altijd moeilijk bespreekbaar is. “It is in ûnderwerp dat noch faak yn de taboesfear sit. Minsken hawwe fertriet, mar kinne dat net altyd kwyt. Der is gjin grêfke dêr’t se hinne kinne. No is der dochs in plak dêr’t se wat ophingje kinne ta oantinken oan harren bern.”
Voor Braaksma zit de waarde van het monument niet alleen in de mogelijkheid om een naam achter te laten, maar vooral in de momenten waarop ouders ernaartoe kunnen gaan. Bijvoorbeeld op de dag dat hun kindje geboren had moeten worden, op de sterfdag of op een andere datum die voor hen belangrijk is. “It is in momint fan stilte. Mar ast hjir allinnich sitst, is dat fertriet dochs hiel oars as wannearst thús allinnich sitst. Eins moatst it sels meimakke hawwe om dat te begripen, al hoopje ik fansels dat nimmen soks oerkomme hoecht.”
Aanvragen voor het monument voor stilgeboren kinderen kunnen worden ingediend via de website van de gemeente Noardeast-Fryslân.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
