Groningen geeft toe: slibstort Lauwersmeer was in strijd met wet
LAUWERSOOG – De provincie Groningen erkent dat zij in strijd met de Omgevingswet heeft gehandeld door baggerslib uit het Reitdiep te storten in het Lauwersmeer zonder de vereiste Natura 2000-vergunning. Dat blijkt uit een brief aan Provinciale Staten.
Aanleiding voor het nieuwe onderzoek was een handhavingsverzoek van milieuorganisaties Mobilisation for the Environment (MOB) en de KNNV Groningen. Volgens deze organisaties had de provincie voorafgaand aan de stort van slibafval in een Natura 2000-gebied een vergunning moeten aanvragen. Omdat dit niet was gebeurd, verzochten zij de provincie om handhavend op te treden.
‘Onrechtmatig gehandeld’
Gedeputeerde Staten deden naar aanleiding van dat verzoek opnieuw onderzoek en concluderen nu dat de provincie onrechtmatig heeft gehandeld. “Het blijkt dat de vergunning inderdaad vereist was”, schrijft het college aan de Staten.
Voor MOB en KNNV komt die erkenning niet als verrassing. Jurist Max Haan, die de organisaties bijstaat, zegt: “Dat de provincie erkent dat zij in strijd met de wet heeft gehandeld, verbaast ons niet. Het was vanaf het begin evident dat hier een vergunning nodig was.”
Toch wordt er geen handhavingsmaatregel opgelegd, zoals een boete of last onder dwangsom. Volgens het college is de overtreding inmiddels beëindigd en zal deze niet worden herhaald. Een last onder dwangsom zou geen praktische werking hebben, omdat het zou neerkomen op een financiële sanctie van de provincie aan zichzelf.
Volgens Haan wringt daar juist de schoen. “Inhoudelijk krijgen wij gelijk, maar juridisch draait de provincie er tussenuit. Ze erkennen dat er een overtreding was, maar leggen dat niet formeel vast door het handhavingsverzoek toe te wijzen.” Volgens hem wordt daarmee voorkomen dat officieel wordt vastgesteld dat er een overtreding heeft plaatsgevonden.
Vergunning niet vooraf aangevraagd
Voorafgaand aan de baggerwerkzaamheden liet de provincie een ecologische toets uitvoeren door Antea Group. Op basis van dat onderzoek werd geconcludeerd dat er geen Natura 2000-vergunning nodig was. Dat oordeel blijkt nu onjuist.
Meerdere onafhankelijke ecologen stelden eerder al dat deze voortoets tekortkomingen bevat. Zo zou slechts één vissoort zijn meegenomen in de beoordeling en zijn specifieke kenmerken van het Lauwersmeer, zoals zoutinvloeden, onderstroming en de dynamiek van de zoet-zoutovergang, onvoldoende betrokken bij de analyse.
Of er alsnog een vergunning wordt aangevraagd, is nog onduidelijk. De provincie laat in een reactie aan RTV NOF weten te onderzoeken “welke stappen nodig zijn om het reguliere onderhoud van het Reitdiep alsnog zorgvuldig af te ronden”. Aanvullende ecologische onderzoeken zijn op dit moment niet gestart.
Werk ligt stil
De slibstort ligt sinds 16 juli 2025 stil. Volgens de provincie heeft dat geleid tot vertraging in het onderhoud van het Reitdiep. Tegelijkertijd wordt gezocht naar alternatieve locaties voor het vrijkomende slib.
Volgens Haan is daarmee de kous nog niet af. “Zolang er geen definitieve oplossing is voor het vrijkomende slib, blijft het risico bestaan dat het Lauwersmeer opnieuw in beeld komt. Dan kun je niet zeggen dat de kwestie echt is afgerond.”
Reactie provincie Fryslân
De provincie Fryslân is mede bevoegd gezag voor het Natura 2000-gebied Lauwersmeer. Na onderzoek van RTV NOF kwam Fryslân erachter dat er slib was gestort in het Lauwersmeer. De provincie bleek niet vooraf te zijn geïnformeerd over de baggerplannen door Groningen.
Ook bij de provincie Fryslân dienden de milieuorganisaties een handhavingsverzoek in. De provincie laat weten dat deze in behandeling is en maakt duidelijk niet betrokken te zijn bij de inhoudelijke afhandeling van het verzoek dat bij de provincie Groningen loopt.
Of voor de slibstort een vergunning op grond van de Natuurwet vereist was, heeft Fryslân zelf niet vastgesteld. Dat wordt mogelijk nog onderzocht in het kader van het lopende handhavingstraject.
Over de bredere gevolgen voor het Natura 2000-beheer stelt Fryslân dat het storten van baggerspecie in elk geval geen negatieve effecten mag hebben op de instandhoudingsdoelen van het Lauwersmeer. Bij het opstellen van een nieuw Natura 2000-beheerplan zal de provincie dit punt nadrukkelijk inbrengen.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.