Hallumer bedrijven bundelen krachten tegen netcongestie
HALLUM – Vijf grote familiebedrijven in Hallum werken al geruime tijd aan de realisatie van een energiehub. “Us bedriuwen hawwe mear stroom nedich omdat wy útwreidzje wolle en ferduorsumje wolle,” zegt Gerrit Hellema, directeur van koekjesfabriek Hellema. Eerder deze week maakte energie-gedeputeerde Sijbe Knol bekend dat de provincie het dorp en de gemeente Noardeast-Fryslân ziet als een plek waar nieuwe windmolens kunnen helpen om de netcongestie te verlichten.
De vergunningverlening voor onder meer windmolens laat echter op zich wachten. Het energie-vraagstuk is ook een actueel onderwerp voor de komende gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart. Door de netcongestie komt volgens Hellema de werkgelegenheid van “3000 minsken dy’t yndirekt by ús bedriuwen belutsen binne” onder druk te staan.
“Oan ús kant leit in pankleare oplossing” – Gerrit Hellema over het belang van snelheid in het proces
De vijf bedrijven willen samen een smart energie hub inrichten. “Wy hawwe hjir fjouwer jier mei dwaande west. It is no oan ús partners, wêrûnder de gemeente, om it beslút te nimmen dat nedich is. Oan ús kant leit der in pankleare oplossing.” Koekjesfabrikant Hellema, bakkersfamilie Van der Meulen, Helwa Wafelbakerij, metaalbewerker Oreel en transportbedrijf De Vries hebben samen een elektriciteitsverbruik van 3,3 megawatt.
Tekst loopt door onder de video
Wat is een energiehub?
Een energiehub is een systeem waarbij de energievoorziening lokaal op elkaar wordt afgestemd. Bedrijven die bijvoorbeeld met zonnepanelen meer stroom opwekken dan ze op dat moment gebruiken, kunnen die energie leveren aan een ander bedrijf dat juist behoefte heeft aan stroom.
Dan kinne wy de oansluting mei ús fiven halvearje – Gerard van der Velde, Financial Controller bij Oreel
Het principe is dat vraag en aanbod van elektriciteit, groen gas of warmte lokaal in balans worden gebracht. Gerard van der Velde, Financial Controller bij Oreel, licht toe waarom samenwerking volgens hem noodzakelijk is. “As wy it allegearre ôfsûnderlik dwaan soene, dan soene wy in gigantyske oansluting op it net krije moatte. Mar as wy dat fia in hub dwaan kinne, dan kinne wy de oansluting mei ús fiven halvearje.”
Het dorp
Het einddoel van een energiehub is groter dan alleen de uitbereiding en verduurzaming van de bedrijven. “It giet ús net allinnich om romte om te groeien”, aldus Hellema. Van der Velde benadrukt het belang voor het dorp: “De mienskip yn Hallum krijt dan ek mear romte om út te wreidzjen en te ferduorsumjen.”
Eigen opwek met zon, wind en opslag
De hub moet niet alleen de congestie verlichten, maar ook de overgang naar duurzame energie mogelijk maken. De bedrijven willen zelf energie opwekken met zonnepanelen en windmolens, aangevuld met batterijen voor tijdelijke opslag. “De sinne skynt nachts net en wy wurkje 24 oeren deis,” zegt Hellema. “Dêrom hearre wynmûnen en akku’s der ek by.”
Kinst wol tweintich jier wachtsje, mar dat is te let – Gerrit Hellema over een alternatief plan
De provincie heeft Hallum de status van pilot toegekend voor dit initiatief. Toch verloopt het vergunningstraject volgens de ondernemers traag. “Wy binne no dwaande mei de fergunningferliening en mei it bepalen fan lokaasjes foar sinnepanielen, wynmûnen en akku’s. Dat is in ferskriklik stadich proses,” zegt Hellema. De planning is dat de energiehub in 2027 operationeel moet zijn. De eigen opwek zou in 2029 volledig gereed moeten zijn. “Wy kinne net noch in pear jier wachtsje, dan kin it te let wêze.”
Volgens Hellema vraagt dit soort projecten om durf. “Mei ynnovaasjes hast te krijen mei lef nimme, doare en fertrouwen hawwe yn in plan. Dat hawwe wy. Mar it freget ek om snelheid. Kinst wol tweintich jier wachtsje, mar dan is it te let.” Over alternatieven zoals een kleine kerncentrale, een oplossing die bij sommige gemeentelijke politieke partijen voorbijkomt, is hij duidelijk. “Dat kin in oplossing wêze, mar net foar dit momint. Dat duorret te lang.”
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
