Het verhaal over de intieme kerk in Aldwâld op Monumentendag
ALDWALD – Het verhaal over de intieme kerk als middelpunt van de mienskip. Zaterdag bij de Open Monumentendag en de laatste zaterdag van Tsjerkepaad was in de kerk van Aldwâld het verhaal te beluisteren over kerk en dorp, verteld door Bearn Bilker uit Aldwâld.
Deze kerk stamt uit de vijftiende eeuw en merkwaardigerwijs heeft deze kerk geen naam. Wel opvallend is het dat de kerk gebouwd werd in opdracht van een twintigtal families die grond bezaten in het dorp. Het dorp Feankleaster viel eeuwenlang onder Aldwâld, dus de kerk was tevens de kerk voor de bewoners van Fogelsanghstate en dat had invloed op de kerk. Al sinds 1611 hebben Westergeast en Aldwâld één dominee, tot vandaag toe.
Bilker vertelde dat de kerkelijke gemeenschap het niet altijd getroffen had met zijn voorgangers. Ds. Cornelis Meinema bijvoorbeeld kwam als kandidaat in 1684, maar dit bleek een miskleun. Hij kon absoluut niet preken en hij werd dan ook nooit beroepen naar elders en ging pas na 43 jaar met emeritaat (pensioen). Daarna kwam zijn zoon Benjamin Meinema, die achttien jaar bleef en vervolgens in 1745 naar New York vertrok. Al eerder was er een predikant de Atlantische Ocean overgestoken, dat was ds. Lambertus Alberti die met graaf Johan Maurits van Nassau meeging naar Brazilië om er predikant te zijn in Mauritsstad, door Nederlanders gesticht, thans de havenstad Recife.
Aldwâld had wel vanaf de stichting van de kerk meteen al een school. Het onderwijs werd door de RK-kerk verzorgd en toen in 1580 alle rooms-katholieke kerken en kloosters in Friesland gesloten werden en men protestants moest worden, werd ook de kerk van Aldwâld protestants (Nederlands Hervormd) en werd de hulppastoor, Hendrik Hendriksz de eerste protestantse voorganger en meester van school.
Toen meester Stienstra in 1810 meester werd kwam er crisis in het dorp. Deze onderwijzer was aartslui, maar hij zorgde er wel voor dat hij aanhangers in het dorp had. Pogingen om hem weg te sturen mislukten keer op keer. Pas na 37 jaar stopte hij met zijn werk. Het dorp was diep verdeeld en het kostte jaren om er weer een hechte gemeenschap te verkrijgen. Daarin slaagde ds. Johannes Politiek die maar liefst 40 jaar bleef, van 1880 tot 1920, en ondanks vele beroepen elders op zijn post bleef om dienstbaar te zijn aan Aldwâld en Westergeast. Hij was orthodox in geloof en wist de gemeente bij elkaar te houden en dat was de reden waarom in beide dorpen geen gereformeerde kerken ontstonden. Zijn graf wordt op het kerkhof van Aldwâld in ere gehouden.
De kerk van Aldwâld bezit een intieme sfeer, met rouwborden en een bijzonder klankrijk orgel (1857) van Van Dam en met een gedenksteen van Jan Binnes, leider van de opstand van het Kollumer Oproer tegen de Fransen in 1797. Op het kerkhof zijn twee grafkelders van de families Heemstra en Van Limburg Stirum. En de oude pastorie van 1806 met zijn fraaie oprijlaan is thans een rijksmonument. Na afloop werd Bearn Bilker bedankt voor zijn interessante lezing.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
