Jan Roos vrijgesproken van opruiing bij Sunneklaas: “Het was humor, meer niet”
LEEUWARDEN – Programmamaker en YouTuber Jan Roos is woensdag vrijgesproken, schrijft Omrop Fryslân. Volgens de Leeuwarder rechtbank heeft hij zich niet schuldig gemaakt aan opruiing bij het Sunneklaas-feest op Ameland. “Een overwinning voor de vrijheid van meningsuiting”, was de reactie van Roos. Het Openbaar Ministerie was van mening dat er wel sprake was van het oproepen van geweld en eiste een taakstraf van tachtig uren voorwaardelijk, maar de rechter ging er dus niet in mee.
Roos werd in november door de politie van huis gehaald en op het politiebureau in Leeuwarden ondervraagd. “Ik ben uit bed gelicht, gefouilleerd en in een cel gegooid. Ik wist helemaal niet waar het over ging. Ik ben als een zware crimineel behandeld,” vertelt hij in de rechtbank. De aanleiding van de aanhouding was het Sunneklaasfeest op Ameland dat een jaar daarvoor groot in het nieuws kwam. Journalisten van PowNed die een reportage wilden maken van het evenement, werden bedreigd en achtervolgd door eilanders.
Tekst loopt door onder de video
Roos, die zelf ook bij PowNed heeft gewerkt, ergerde zich aan deze verstoring van de Amelander traditie. Daarom adviseerde hij de eilanders om de PowNed-journalisten bij de volgende Sunneklaas “af te maken, gewoon afmaken. Ja, voordat ze van de boot afkomen: neerknallen”, zei Roos op zijn YouTube-kanaal Roddelpraat. Roos gebruikte nog meer opruiende taal, volgens het Openbaar Ministerie. “Amelanders, verenig u met hooivorken en fakkels om die mensen van het eiland af te trappen. Fysiek geweld, auto gewoon, hop, van de kade afrollen en hoppatee, in de plomp”, was te horen op zijn kanaal dat elke week door zo’n 300.000 mensen wordt bekeken.
Roos zei woensdag tegen de politierechter dat zijn YouTube-kanaal satirisch is: “Bedoeld is om mensen plezier te geven.” Volgens de programmamaker moeten mensen de oproep over Sunneklaas ook zo zien. “Je moet het niet serieus nemen. Dit is absurdistische humor, meer niet. Ik maak gewoon elke week een grappig showtje.” Roos zegt dat hij helemaal niet heeft opgeroepen tot geweld. “Er is niks gebeurd, onze kijkers snappen dat het een grap was. Ik voel me dan ook niet verantwoordelijk als mensen mijn teksten letterlijk hadden genomen.” Roos’ advocaat vroeg daarom om vrijspraak.
“Want een veroordeling leidt tot onevenredige inperking van satire. Een grap kan dan niet meer zomaar gemaakt worden, omdat die mogelijk serieus wordt genomen. Juist de huidige maatschappij kan wel wat luchtigheid en humor gebruiken.” De officier van justitie zei dat Roos eerder over de schreef ging. In 2024 moest de programmamaker een boete van 500 euro betalen voor belediging op zijn YouTube-kanaal. Ook nu ging Roos volgens de officier over de grenzen van de vrijheid fan meningsuiting: “Roos heeft anderen aangezet tot het plegen van een strafbaar feit.” Ze noemt daarbij als voorbeeld teksten als “neerknallen, afmaken en schop ze in elkaar”.
In de ogen van de officier zijn er altijd mensen op Ameland te vinden die zulke oproepen niet als grap zien, maar die serieus nemen. “Dat zijn mensen die niet bekend zijn met het satirische programma Roddelpraat op YouTube. Bovendien is niet duidelijk dat je het als sarcasme moet zien.” De officier van justitie vindt dat er sprake is van opruiing. “Aan humor en sarcasme zitten grenzen. Oproepen tot geweld tegen journalisten is ernstig, zeker omdat die een cruciale rol spelen in een democratische samenleving.”
Ze eiste een taakstraf van tachtig uur voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar. Maar de rechter was het daar niet mee eens en sprak Roos vrij. Volgens de rechter heeft de bewuste aflevering van Roddelpraat duidelijk als doel om te lachen en niet om op te ruien. Roos noemde de uitspraak verrassend. “Ik had niet zoveel vertrouwen meer in de rechtstaat. Gelukkig heeft de rechter gezien dat we in dit land vrijheid van meningsuiting hebben en grapjes kunnen maken.”
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.