Jappy uit Hurdegaryp vraagt hulp voor Oekraïne: “Leverje lege blikken en kearsfet yn”
HURDEGARYP – Lege groenteblikken, opgebrande kaarsen en restjes waxinelichtjes. Wat normaal gesproken in de afvalbak verdwijnt, kan in Oekraïne van grote waarde zijn. Jappy Talma uit Hurdegaryp roept inwoners van Fryslân en omstreken op om lege conservenblikken en kaarsvet te verzamelen voor de Friese Rijders. Van deze materialen worden speciale kaarskacheltjes gemaakt met meerdere functies. Ze geven niet alleen licht en warmte, maar kunnen ook worden gebruikt om eten te verwarmen. Zo kunnen de blikken Oekraïners helpen tijdens de koude wintermaanden.
Talma maakt zich grote zorgen over de situatie in Oekraïne. Nu de winter dichterbij komt, worden de omstandigheden voor veel inwoners nog moeilijker. ”It wurdt dêr ek goed kâld. De omstannichheden binne dêr gewoan ferskriklik. En no binne se fanút Ruslân dwaande om de enerzjyfoarsjennings kapot te meitsjen”, vertelt Talma. Daarom wil hij inwoners van Fryslân, maar ook van Groningen en Noord-Drenthe, oproepen om materialen in te zamelen die anders zouden worden weggegooid.
Drie toepassingen met één blik
Het gaat vooral om lege conservenblikken van ongeveer een liter, zoals blikken van groenten, soep of andere levensmiddelen. Daarnaast is er grote behoefte aan kaarsvet. Dat mogen oude kaarsen zijn, maar ook kleine restjes die achterblijven in waxinelichtjes.
Mei sa’n blik hawwe se trije mooglikheden. It jout ljocht, it jout waarmte en se kinne der ek noch iten op waarmje – Jappy Talma
De ingezamelde materialen worden via de Friese Rijders naar een locatie in de Kop van Overijssel gebracht. Daar worden de kaarsresten omgesmolten en in de lege blikken gegoten. Met een speciale lont ontstaat zo een eenvoudig kaarskacheltje. “Mei sa’n blik hawwe se trije mooglikheden. It jout ljocht, it jout waarmte en se kinne der ek noch iten op waarmje. Dat kin dus allegear mei ien sa’n grienteblik”, legt Talma uit. Volgens hem is het een eenvoudige manier waarop mensen in Nederland iets kunnen betekenen voor Oekraïners die zonder stroom of verwarming zitten.
Vijftien kilo kaarsvet verzameld
Talma is zelf al geruime tijd bezig met het verzamelen van kaarsvet. Sinds vorig jaar bewaarde hij alle restjes in een grote emmer van twintig liter. Om het kaarsvet samen te laten smelten, zette hij de emmer regelmatig in de zon. Uiteindelijk verzamelde hij op die manier ongeveer vijftien kilo kaarsvet.
Emmer vol met kaarsvet | Jappy Talma
Twee weken geleden bracht hij de emmer naar het inzamelpunt van de Friese Rijders in Hurdegaryp. Daar werd zijn bijdrage met veel enthousiasme ontvangen. “De man dy’t it yn ûntfangst naam, wie der sa ûntzettend bliid mei. Hy sei dat er noch nea saiets binnenkrigen hie”, vertelt Talma.
Tijdens dat bezoek hoorde hij dat er naast kaarsvet vooral behoefte is aan lege literblikken. “En doe tocht ik: hjir moatte folle mear minsken fan witte.”
Hoewel het verzamelen en omsmelten van kaarsvet al gebeurt, krijgt het initiatief volgens Talma nog te weinig bekendheid. “It bart no al op lytse skaal, mar der is noch net echt in grutte publike oprop foar west. Dêr wol ik no graach feroaring yn bringe.”
Dy literblikken fan bygelyks griente, poeltsjes en sop, dêr hawwe se ferlet fan. En ek fan al dy lytse restjes kearsfet – Jappy Talma
Hij benadrukt dat vooral lege literblikken welkom zijn. Grote emmers zijn minder geschikt, omdat de kaarskacheltjes afzonderlijk moeten kunnen worden uitgedeeld. “Dy literblikken fan bygelyks griente, poeltsjes en sop, dêr hawwe se ferlet fan. En ek fan al dy lytse restjes kearsfet út de bakjes fan teeljochtsjes, dy’t wy normaalwei fuortsmite”, legt Talma uit.
Al jarenlang betrokken bij Oekraïne
Het is niet de eerste keer dat Talma zich inzet voor Oekraïne. Kort na het uitbreken van de oorlog in 2022 begon hij samen met drukkerij Dekker een actie waarbij Oekraïense solidariteitsvlaggen werden verkocht. Van iedere verkochte vlag ging vijf euro naar Giro555, om hulp te bieden aan de slachtoffers van de oorlog.
“Ik betink wol faker wat. Dy aksje mei de flaggen wie doe ek myn idee en no haw ik dit ek wer sels betocht”, vertelt Talma. Met zijn nieuwste oproep hoopt hij opnieuw zoveel mogelijk mensen in beweging te krijgen om de inwoners van Oekraïne te helpen.
En natuurlijk kunnen restaurants en andere bedrijven ook volop mee gaan doen. Voor de afgifte zijn er verschillende inleverpunten. Voor de inwoners van Noordoost-Fryslân onder andere in Buitenpost, Feanwâlden, Hurdegaryp en Surhuisterveen. De exacte adressen staan op de site van de Friese Rijders.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
