Kokkelvissers laten zien dat het kan: waddenvissen in harmonie met de omgeving
SCHIERMONNIKOOG – Het zijn er maar eenendertig, maar de kokkelvissers op het Wad doen wat lang niet alle vissers in de Waddenzee voor elkaar krijgen. Zij kunnen met alle partijen door één deur zonder dat je elkaar voor de rechter treft. Wie deze visserij van dichtbij meemaakt, ziet ook waarom.
Het licht van drie hoofdlampen danst over het water van een donkere Waddenzee onder Schiermonnikoog. De roep van scholeksters komt dichtbij nu steeds meer van de Waddenbodem bloot komt te liggen. Op en in die bodem liggen mossels en kokkels. En op die kokkels vissen de drie Harlingers handkokkelaars van de HA-24.
Met de hand
Dat vissen is op handkracht. Ook nu, ’s winters, staan de mannen met waddenbroeken in de Waddenzee met een lange stok met een soort hark aan het eind ervan. Die gaat de grond in en wordt achteruit door de Waddenbodem getrokken door een riem die om de heupen van de vissers heen ligt. De kokkels verdwijnen zo in een groot net achter die hark. En dat net wordt geleegd in een rubberbootje dat steeds dieper komt te liggen.
Tekst loopt door onder de afbeelding
Elk van de drie mannen aan boord heeft een quotum van 47.000 kilo kokkels dat ze mogen volvissen. Zo mag er niet meer dan tweeënhalf procent worden opgevist van de kokkels op het Wad. Want vogels zoals de scholekster en de eider zijn er mee afhankelijk. En zo zijn er meer beperkingen en afspraken.
“Eigenlijk best wel bijzonder”
Kortgeleden zijn die voor zes jaar vastgelegd in een nieuw akkoord waar ook de natuurpartijen verenigd in de Coalitie Wadden Natuurlijk voor hebben getekend. “Het is eigenlijk best wel bijzonder”, zegt vertegenwoordiger Jorien Bakker van die Coalitie Wadden Natuurlijk. “Maar het heeft natuurlijk wel een lange aanloop gehad. Meer dan twintig jaar geleden was het heel anders met het handkokkelen. Eigenlijk was er amper handkokkelvisserij; het ging mechanisch.”
Jorien Bakker: “Tegen die mechanische kokkelvisserij hebben we toen behoorlijk geageerd. En die sector is met succes de transitie ingegaan. Eigenlijk staan we nu op het punt dat je kan zeggen, we hebben de afgelopen jaren gezien dat die sector zich redt. Dat ze een goede boterham kunnen verdienen. En dat de natuur er qua kokkelvisserij niet per se op achteruitgaat.”
Noodrem
Er is in de afspraken wel een soort noodrem ingebouwd. Want het is nu twee keer gebeurd dat door heet weer massale kokkelsterfte was. “Het blijft wel heel erg opletten”, zegt Bakker daarover. “Het is nog steeds impactvol op de Waddenzee, maar we zien toch dat we er samen met de sector en de overheid er gewoon voor de lange termijn uit kunnen komen.”
“Ook andere dossiers”
“Het zou natuurlijk hartstikke mooi zijn als dat ook in andere dossiers zou kunnen. Dat je dus een transitie bewerkstelligt die de natuur van de Waddenzee op één zet en dat daarnaast die sector een goede boterham kan verdienen”, zo zegt ze nog. En het is geen geheim dat de partijen die de natuurbelangen vertegenwoordigen het dan over de garnalenvissers hebben. Tegen hun vergunning lopen nog juridische procedures en die vloot wordt momenteel gesaneerd. Maar die garnalensector is wel een stuk groter, zo tekent Kevin Hout aan. Hij vertegenwoordigde bij het akkoord de kokkelvissers uit naam van de vereniging Op Handkracht Verder. “We zijn een heel klein clubje met éénendertig mensen en we zijn het in principe ook altijd eens.”
En dat laatste is belangrijk, zo zegt Hout: “Als je als clubje vissers overeenstemming kan bereiken met elkaar dan sta je altijd sterker in een overleg. In plaats van dat het maar de vraag is of iedereen zich aan de regels gaat houden.” Dat het bij de kokkelvissers wel lukt, heeft ook te maken met de wijze van vissen die ze aanhouden, zegt kokkelvisser Bote Teerling op de HA24 op het Wad onder Schiermonnikoog. “Wij doen natuurlijk alles met de hand. Ik denk dat wij heel erg duurzaam bezig zijn. En dat is toch wat iedereen graag wil horen.”
“Voorbeeld voor andere sectoren”
Ook gedeputeerde Abel Kooistra (BBB) is positief over de afspraken die gemaakt zijn met de kokkelvissers. “It rint al langer sa goed. En ik bin hiel bliid dat dêr foar de takomst no ek mear ôfspraken oer makke binne. It is ek in foarbyld foar oare sektoaren omdat de petearen hjir hiel goed oan de foarkant plakhawwe. Partijen sitte mei elkoar om tafel en witte wêr’t it oer giet. En hja hoege net mear oan de achterkant middels de rjochter harren gelyk te heljen.”
Tekst loopt door onder de afbeelding
Bij de Eilander Balg onder Schiermonnikoog raken ondertussen de rubberbootjes steeds voller met kokkels. Er liggen honderden kilo’s in. Schipper Bote Teerling doet ook zijn deel en heeft een advies: “Als visserij zou ik ten aller tijde in gesprek blijven met alle partijen die ook een groot woord te zeggen hebben hier over de Waddenzee. Dat is essentieel.” Hij vist voor afnemers die heel verse kokkels willen; soms voor restaurants met Michelin-sterren. Met een ‘molen’ aan boord selecteert Teerling de kleinere kokkels eruit. Die worden weer uitgezet op het Wad. Ook al zijn ze groot genoeg voor de handel. “Die krijgen de kans weer om groter te worden.”
“Nu weer consumptierijp”
Zij zijn hier dit jaar mee begonnen en het lijkt te werken, merkt Teerling: “We hebben in juli bepaalde plekken bevist en we zijn daar alweer aan het terugkomen. De kokkels die we toen overboord hebben gezet, vissen we nu weer op en zijn consumptierijp.” Zijn afnemers zijn er blij mee. Even voor elf uur diezelfde avond tilt Teerling met een kraan de zakken met kokkels in een vrachtwagen om daarna weer snel verder te vissen.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
