Kranslegging op Woudweg Dokkum
Het is dit jaar 67 jaar geleden dat de bezetter op de Woudweg in Dokkum twintig mensen heeft gefusilleerd. Omdat 22 januari op een zondag valt en het comité en de…
Het is dit jaar 67 jaar geleden dat de bezetter op de Woudweg in Dokkum twintig mensen heeft gefusilleerd. Omdat 22 januari op een zondag valt en het comité en de directie van het Dockinga College het belangrijk vonden dat scholieren erbij betrokken werden werd vrijdag een kranslegging gehouden.
Het programma begon met een ontvangst op het stadhuis. Vervolgens ging het college van burgemeester en wethouders samen met het comité naar het monument aan de Noorderdwinger. Wethouder Sicco Boorsma en Pytsje de Graaf hebben als eerste een krans gelegd. Daarna was er een herdenking in het Dockinga College.
De heer H. Stam hield een toespraak, Sjoek Nutma zorgde met een aantal leerlingen voor de muzikale omlijsting en burgemeester Waanders hield eveneens een korte toespraak. Tevens werd een krans gelegd door Erwin Raap en Femma Rozendal uit klas 3Aa VWO van het Dockingacollege. De andere krans werd gelegd door burgemeester Waanders en de heer J.J. Blom van het 22 januari comité.
Burgemeester Marga Waanders van Dongeradeel sprak bij de kranslegging de volgende speech uit:
Zojuist hebben wij kransen gelegd bij het monument aan de Woudweg. Wij hebben stil gestaan bij de vergeldingsactie van 22 januari 1945. Op deze dag hebben 20 mannen hun leven gegeven voor onze vrijheid. Hen herdenken wij vandaag en het is goed dat jaarlijks te blijven doen. Hun namen mogen wij immers niet vergeten. Zo zijn zij niet voor niets gestorven. In bezettingstijd werden de mensen met geweld angstig en monddood gehouden. De vrijheid om mens te zijn werd ons ontnomen door haat en onderdrukking. Toch heeft de vrijheid het uiteindelijk gewonnen van deze onderdrukking. Vrijheid heeft het laatste woord, maar vrijheid is nooit vanzelfsprekend en soms moet ze heel zwaar bevochten worden.
22 juli vorig jaar was er – zoals jullie je ongetwijfeld herinneren – in Noorwegen een verschrikkelijke aanslag . 77 mensen vonden de dood bij de bomaanslag op het regeringscentrum in Oslo en de schietpartij op het eiland Utøya, waar vele jongeren van de sociaal-democratische partij bijeen waren . Na deze tragedie heeft de Noorse premier Jens Stoltenberg het Noorse volk opgeroepen op elkaar te letten en na te denken over wat wij hebben gedacht, gezegd en geschreven. Hij zei: “Wij hebben allemaal iets te leren van deze tragedie. We moeten waken voor intolerantie. We hebben jullie nodig. We moeten samen een onbreekbare keten van zorg, democratie en veiligheid zijn: dat is onze bescherming tegen geweld”. Op 21 december 2011 noemde de vader van Anders Behring Breivik, deze Noorse extremist – zijn zoon (!) – de ergste terrorist sinds de Tweede Wereldoorlog. Er blijven veel vragen over zoals: wie is deze Anders Breivik precies? Door wat of wie werd hij gedreven? Waar komt zijn diepe haat vandaan ? Vragen waarop ik jullie het antwoord schuldig moet blijven. Maar weer werd duidelijk hoe weinig vanzelfsprekend vrijheid is.
Gelukkig waren er vorig jaar ook hoopgevende signalen voor vrijheid. Denk aan de Arabische lente, de golf van protest tegen dictatuur die precies een jaar geleden in Tunesië begon en zich uitspreidde over Egypte en Libië.. Deze Arabische lente in het Midden-Oosten gaf de mensen moed en hoop. Maar ook hier werd en wordt de vrijheid zwaar bevochten; kijk maar naar de gruwelijke beelden uit Syrië waar dagelijks honderden mensen hun protest met de dood moeten bekopen. En we weten niet of de eerste tekenen van vrijheid in de Arabische wereld, of de Arabische lente ook gevolgd zal worden door een Arabische zomer met vrijheid voor de hele bevolking? Vrijheid heeft het laatste woord, maar vrijheid is nooit vanzelfsprekend en soms moet ze heel zwaar bevochten worden.
Vrijheid is: verantwoordelijkheid nemen en keuzes maken. Dit is het thema van de 4 mei herdenking dit jaar. Verantwoordelijkheid nemen en keuzes maken zijn letterlijk werkwoorden. Werken aan vrijheid én behoud van de vrijheid die immers nooit vanzelfsprekend is. Keuzes maken betekent open staan voor opvattingen en meningen van anderen. Het onbekende niet uit angst of gemakzucht verachten, maar onderzoeken en je eigen mening vormen. Dit is niet altijd even gemakkelijk, want je wordt overspoeld met standpunten, meningen en informatie, uur na uur.
Verantwoordelijkheid nemen betekent staan voor wat je vindt en zo goed mogelijk daarnaar handelen en rekening houden met de ander. Vrijheid is niet: doen wat je wilt wanneer je maar wilt, want dan gaat jouw of mijn vrijheid al heel snel ten koste van de vrijheid van de ander. Bijvoorbeeld omdat de ander te maken krijgt met overlast, armoede, pijn of kwetsende opmerkingen. Iedere cultuur en godsdienst kent een variant op de leefregel: “Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook aan een ander niet”. In de bijbel vinden we die leefregel terug bij Matteüs waar hij zegt: “ Behandel de mensen in alles zoals je wilt dat ze jullie behandelen”. Een heel simpele regel die ons voor groot verdriet en onheil kan behoeden, die alle eeuwen heeft doorstaan, maar die in de praktijk nog niet zo makkelijk blijkt.
Maar ik blaas hem graag nieuw leven in. Voor het onderhoud van onze vrijheid en democratie en echt samen leven lijkt mij die oude leefregel die je uitnodigt om de ander recht te doen, veel geschikter dan de oproep “ Doe eens normaal, man!” Wat jij niet wilt dat jou overkomt, doe dat ook een ander niet aan. En behandel de ander zoals jezelf behandeld wilt worden. Die leefregel werd in de Tweede Wereldoorlog buiten werking gesteld. De ander, die anders dacht of anders geloofde of er anders uitzag of ergens anders vandaan kwam, werd uitgesloten en vermoord. En zij die protesteerden en in verzet kwamen, waagden hun leven en hun verzetsdaden werden vergolden door onschuldige mannen en vrouwen te vermoorden. Ook in Dokkum. En het dagelijks nieuws laat zien dat vrijheid nog steeds niet, nooit vanzelfsprekend is. Wees waakzaam!
Ik besluit met een gedicht van Willem Wilmink. De toon is lichtvoetig, maar de inhoud is wrang. En weet wel, Ali Ben Libi, de goochelaar, die in dit gedicht steeds wordt genoemd, kan heel gemakkelijk, toen en nu, iemand anders zijn.
Ben Ali Libi
Op een lijst van artisten, in de oorlog vermoord,
staat een naam waarvan ik nog nooit had gehoord,
dus keek ik er met verwondering naar:
Ben Ali Libi. Goochelaar
Met een lach en een smoes en een goocheldoos
en een alibi dat ie zorgvuldig koos,
scharrelde hij de kost bij elkaar:
Ben Ali Libi, de goochelaar.
Toen vonden de vrienden van de Weduwe Rost
dat Nederland nodig moest worden verlost
van het wereldwijd joods-bolsjewistisch gevaar.
Ze bedoelden natuurlijk die goochelaar.
Wie zo dikwijls een duif of een bloem had verstopt,
kon zichzelf niet verstoppen, toen er hard werd geklopt.
Er stond al een overvalwagen klaar
voor Ben Ali Libi, de goochelaar.
In’t concentratiekamp heeft hij misschien
zijn aardigste trucs nog wel eens laten zien
met een lach en een smoes, een misleidend gebaar,
Ben Ali Libi, de goochelaar.
En altijd als ik een schreeuwer zie
met een alternatief voor de democratie,
denk ik: jouw paradijs, hoeveel ruimte is daar
voor Ben Ali Libi, de goochelaar.
Voor Ben Ali Libi, de kleine schlemiel?
Hij ruste in vrede, God hebbe zijn ziel.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
