Kunnen mensen en vogels elkaar op het Wad nog zonder problemen ontmoeten?
PAESENS-MODDERGAT – Kunnen mensen en vogels elkaar nog wel zonder problemen tegenkomen op het Wad? Die vraag steekt de kop op nu er actie wordt gevoerd tegen het afsluiten van kustgebieden op het Wad.
Voor een antwoord op die vraag treft Omrop Fryslân Ingrid Aaldijk van Vogelbescherming Nederland bij Paesens-Moddergat aan de Peazemerlannen, een groot kweldergebied aan de rand van de Wadden. Zij heeft hier met natuurbeheerder It Fryske Gea en de lokale bevolking uitgevonden hoe je zonder problemen kunt genieten van de vogels op het Wad.
Aaldijk: “De oostkant van de Peazemerlannen is nu afgesloten. Daar hebben de vogels echt het hele jaar door complete rust. Er is ook een gebied dat tijdens het broedseizoen tijdelijk is afgesloten.” Verder is er een gebied dat eigenlijk altijd bereikbaar is voor bezoekers. “Er is ook een wandelrondje gemaakt, zodat mensen niet alleen de strekdam op en af kunnen lopen, maar ook een klein rondje kunnen maken in de Peazemerlannen.”
Vogelbescherming heeft vanuit het project ‘Wij en Wadvogels’ veel ervaring met dit soort oplossingen. Er zijn ongeveer twee momenten in het leven van een Waddenvogel waarop je ze het meest met rust moet laten. Dat is wanneer ze bij de Wadden broeden en wanneer ze bij hoog water met groepen bij elkaar zitten.
Natuur en menselijke natuur
Het aantal plekken waar ze bij hoog water kunnen zitten, is beperkt. Die plaatsen noemen ze ‘hoogwatervluchtplaatsen’. Op die plekken kun je zomaar veel vogels in één keer verstoren, die daardoor veel energie verbruiken. Om vogels op die kwetsbare momenten te beschermen, kijkt de Vogelbescherming niet alleen naar de natuur, maar ook naar de menselijke natuur.
“Je wil het gewenste gedrag, dat niet zo verstorend is voor vogels, zo makkelijk en aantrekkelijk mogelijk maken”, zegt Aaldijk. “Dat is bijvoorbeeld wat we met Staatsbosbeheer op de Terschellinger Boschplaat doen met een paaltjesroute. Dat werkt eigenlijk heel goed.”
Tachtig procent van de bezoekers volgt die route, zo blijkt. “Op de broedstranden proberen we mensen te wijzen op de gewenste wandelroute met uitleg en kleine afzettingen van de plekken waar de strandbroeders zich hebben nestje.”
“Als mensen weten dat er een bontbekplevier broedt, dan hebben ze daar over het algemeen heel veel begrip voor.”
Niet overal
Dat deze oplossingen in de praktijk werken, zie je op een woensdag bij de Peazemerlannen. Het is er niet heel druk, maar er duiken geregeld mensen in het gebied. Meestal met een verrekijker of camera met een lange lens. De liefhebbers genieten en er vliegen geen vogels op. Maar deze aanpak werkt niet overal, legt Aaldijk uit. “Mensen laten zich niet altijd sturen als het gaat om de echt kwetsbare plekken. Daarom hebben we ook in kaart gebracht wat de meest belangrijke hoogwatervluchtplaatsen zijn. Op die plekken proberen we voor rust te zorgen.”
“Soms is dat heel lastig”, geeft Aaldijk toe. Een belangrijke voorwaarde is bijvoorbeeld dat er voldoende ruimte is. Die is er niet overal en dan wordt het snel ingewikkeld om zowel de mens aan zijn trekken te laten komen en tegelijkertijd de vogels te beschermen.
Tweede Kamer
Stichting Wij zijn de Wadden heeft er met acties en een petitie intussen wel voor gezorgd dat Rijkswaterstaat binnenkort met openbaar toegankelijke informatiebijeenkomsten komt. Donderdag praat de Tweede Kamer in Den Haag ook over dit onderwerp.
Voorzitter Aant Durk van der Veen van de actiegroep geeft aan dat ze niet alleen over betere oplossingen willen praten. Ze zijn er eigenlijk lang niet van overtuigd dat er een probleem is met de vogels. Volgens hem gaat het best goed op die hoogwatervluchtplekken en grijpen eilandbewoners in als ze zien dat het misgaat.
Dat er broedgebieden zijn afgesloten, begrijpt iedereen. Maar om voor strandbroeders extra ruimte te reserveren omdat die het moeilijker hebben door een veranderende klimaat “houdt niet het hogere water tegen”, vindt Van der Veen.
Wetenschap
De officiële conclusie vanuit de wetenschap dat het Wad er slecht voorstaat, delen de actievoerders niet. Vanuit een ‘verkeerde methode’ zouden er onhaalbare doelen worden geformuleerd. Onderzoekers en Vogelbescherming Nederland zien echter een behoorlijke terugloop van veel vogelpopulaties op het Wad en maken zich ook echt zorgen. Daar moet Rijkswaterstaat als natuurbeheerder uiteindelijk wel wat mee.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
