Lezing over eervol ontslag burgemeester Jonker brengt lokale geschiedenis tot leven
KOLLUM – Goed en fout lijken achteraf vaak helder, maar de werkelijkheid is zelden zo zwart-wit. Tijdens de lezing van woensdag 15 april in Theater De Colle werd een volle zaal meegenomen in een indringend verhaal uit de lokale geschiedenis.
De lezing, georganiseerd door Stichting Promotie Kollum en Stellema in samenwerking met !mpulse Kollum, stond in het teken van het eervol ontslag van burgemeester Albertus Jonker van Dokkum na de Tweede Wereldoorlog. De avond werd gehost door Ids de Beer, docent geschiedenis van !mpulse Kollum. Spreker was Peter van der Meij, docent geschiedenis van Dalton Dokkum. Als bevlogen en enthousiaste spreker nam hij het publiek mee in zijn eigen historische onderzoek naar het handelen van Jonker. Beide historici zijn vakcollega’s en werkzaam op scholen binnen OVO Fryslân-Noord. Voor De Beer kreeg de avond bovendien een persoonlijk tintje: Van der Meij was eerder zijn docent en een belangrijke inspirator in zijn ontwikkeling als docent geschiedenis.
Waar geschiedenis vaak zwart-wit lijkt, liet deze lezing juist zien hoe complex en gelaagd de werkelijkheid kan zijn. Aan de hand van nieuw historisch onderzoek werd het verhaal van Jonker opnieuw belicht. Als burgemeester in oorlogstijd moest hij voortdurend keuzes maken onder druk: meebewegen met de bezetter om erger te voorkomen, of juist grenzen stellen met alle risico’s van dien.
In de lezing kwamen concrete situaties aan bod die die spanning zichtbaar maakten, zoals de omgang met de Arbeitseinsatz en de April-meistakingen van 1943. Daarbij werd duidelijk hoe lastig het was om in die omstandigheden zuivere keuzes te maken en hoe beslissingen die toen logisch leken, achteraf anders worden beoordeeld. Na de oorlog werd Jonkers handelen onderzocht in een zuiveringsprocedure. Hij kreeg uiteindelijk een eervol ontslag, maar op basis van humanitaire overwegingen. Daarmee bleef zijn positie dubbelzinnig: geen held, maar ook geen eenduidige dader.
De kracht van de avond zat in de herkenning: keuzes maken onder druk, handelen in onzekerheid en oordelen achteraf thema’s die niet alleen het verleden kleuren, maar ook vandaag de dag nog altijd relevant zijn. De lezing trok een breed publiek van leerlingen, ouders/verzorgers en vele andere belangstellenden uit de regio. In de pauze en na afloop werd er lang nagepraat, zowel in de zaal als daarbuiten. Gesprekken over keuzes, perspectief en oordeel kwamen als vanzelf op gang precies waar deze avond toe uitnodigde.
Met de reeks wetenschapslezingen brengen !mpulse Kollum, Stichting Promotie Kollum en Stellema meerdere keren per jaar de wetenschappelijke wereld naar Kollum. Zo krijgen leerlingen en andere geïnteresseerden de kans om actuele kennis, onderzoek en inzichten van dichtbij te ervaren in hun eigen omgeving. De komende periode wordt gewerkt aan een nieuw programma voor het volgende seizoen. Wie ideeën heeft voor een inspirerende lezing of spreker die een avond kan vullen met een sterk wetenschappelijk verhaal, wordt van harte uitgenodigd om dit te delen met de organisatoren.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
