Oplossing financiële malaise WEC Lauwersoog nog niet in zicht
LAUWERSOOG – Het Werelderfgoedcentrum in Lauwersoog heeft nog maanden nodig om een oplossing te vinden voor de tekorten waar het mee kampt, dat schrijft RTV Noord. Onder schuldeisers groeit de ongerustheid over de afloop van de financiële reddingsoperatie. Voor 1 juli zou het Werelderfgoedcentrum het jaarverslag over 2025 presenteren. Dan zou ook duidelijk worden welke stappen de organisatie zou zetten om de zaak financieel gezond te maken.
Dat was wat toenmalig interim-directeur Hans Klopstra en voorzitter Hans Alders van de Raad van Toezicht van het WEC bekend maakten nadat de zeehondenopvang met bijbehorende waddenexpositie in de rode cijfers was beland. Na herhaaldelijk verzoek om een toelichting laat de van ziekte teruggekeerde WEC-directeur Bas Wemmenhove weten dat meer tijd nodig is en dat het Werelderfgoedcentrum ook nu nog ‘in een financieel uitdagende situatie verkeert’. Inhoudelijk wil hij verder nergens op ingaan.
Geen mededelingen
‘Zoals eerder aangegeven, zijn wij hierover in gesprek met de betrokken overheden en andere stakeholders’, laat Wemmenhove per mail weten. ‘Omdat dit proces nog niet is afgerond, kunnen wij op dit moment geen nadere inhoudelijke mededelingen doen. Wij verwachten hierover in de loop van oktober meer duidelijkheid te kunnen geven. Het openbaar maken van het jaarverslag 2025 hangt hiermee samen.’ ‘Een broedende kip moet je niet storen’, reageert RvT-voorzitter Hans Alders. ‘Het overleg is gaande en partijen hebben geconcludeerd dat daar alle aandacht naar dient uit te gaan.’
Onrust en ongeduld
De onzekerheid over de betaling van hun rekeningen voedt de onrust en het ongeduld onder de schuldeisers, waarvan meerdere al ruim een jaar op hun geld wachten. Voor zeker één van hen was het eerder al reden om een deurwaarder op het WEC af te sturen. Nu het onduidelijk blijft of het WEC in staat zal zijn überhaupt de schulden af te lossen, wordt onder de crediteuren rekening gehouden met het scenario van een faillissement van het prestigieuze erfgoedcentrum. ‘Ik hou er rekening mee dat WEC de zaak laat ploffen. Dan zijn ze van de schuldeisers af’, zegt directeur Ynze Elzinga, van wegenbouwbedrijf Elzinga uit Dokkum.
Hij beklaagt zich over het gebrek aan communicatie vanuit het WEC. ‘Op een mailtje na waarin staat dat er pas in september of oktober meer duidelijkheid komt, hoor ik helemaal niks van het WEC.’ Een idee van een bankroet werd een paar maanden geleden door de toen zittende directeur Klopstra nog gesust met de mededeling dat ‘vanuit de controlerend accountant geen negatief advies over continuïteit en/of liquiditeit is ontvangen.’
Schuldenlast
De schuldenlast van het WEC, dat 43,7 miljoen euro heeft gekost, bedraagt waarschijnlijk enkele miljoenen euro’s. Omdat het WEC geen inzage wil geven in de cijfers is het precieze schuldbedrag en het aantal schuldeisers niet vast te stellen. Het opvallende WEC-pand op de rand van land en wad is ontworpen door het gerenommeerde Deense architectenbureau Dorte Mandrup in Kopenhagen. Een van de bureaupartners laat weten dat de financiële moeilijkheden bij het WEC voor het bureau als een verrassing komen. ‘Het is voor het eerst dat we er van horen.’
Hij spreekt van ‘zorgwekkend nieuws’. Rekeningen staan er niet meer open, de diensten van Dorte Mandrup als architect zijn enkele jaren geleden reeds voltooid. Wel is duidelijk dat hoofdaannemer Dijkstra Draisma uit Dokkum een van de voornaamste is. Het bouwbedrijf heeft volgens nauw betrokkenen tussen de één en twee miljoen tegoed. ‘De situatie blijft ondanks toezeggingen en veel geduld vervelend’, zegt directeur Biense Dijkstra. ‘Ik voel me nu nog gehouden aan radiostilte.’ Daarnaast is er een reeks onderaannemers zoals wegenbouwbedrijf Elzinga uit Dokkum en het door Elzinga weer ingehuurde Kuipers Weg- en Waterbouw, ook uit Dokkum. Verder hebben tal van kleinere adviespartijen, ingenieursbureaus, interieurinrichters en ontwerpers meegewerkt aan de totstandkoming van het WEC.
Bouwkosten hoger, minder bezoekers
De tekorten zijn vooral veroorzaakt door gestegen bouwkosten en mogelijk ook door tegenvallende bezoekersaantallen. In het eerste openingsjaar trok het WEC 100.000 bezoekers. Prognoses waarmee het bureau Ecorys rekende gingen uit van jaarlijks 118.000 bezoekers. Maar dat was in 2021, op het moment dat de bouwkosten nog werden geraamd op 26 miljoen euro. Een deel van de oplossing zal kunnen komen van de gemeente Het Hogeland of de provincie. Ze hebben allebei onafhankelijk onderzoek laten doen naar de financiële situatie en de langetermijnkoers van het WEC. ‘Het WEC, de gemeente en de provincie kijken samen naar een oplossing die zowel de toekomstbestendigheid van de organisatie als de zorg voor de zeehonden borgt’, verklaart de provincie. Ook Het Hogeland wil niet vooruitlopen op de plannen.
Financieel risico
De provincie heeft uit verschillende potjes meebetaald aan het WEC, maar met name de gemeente loopt ook direct financieel risico. Het Hogeland heeft zich garant gesteld voor betaling van rente en aflossing van een lening van 9 miljoen euro van de Nederlandse Waterschapsbank. Kan het WEC niet aan die verplichting voldoen dan draait de gemeente er voor op. Onder gemeenteraadsleden bestaat grote zorg over de consequenties van die garantstelling voor de gemeente en ook over de toekomst van het WEC. Geen van de raadsleden kan of wil in verband met de geheimhouding die hen is opgelegd echter iets zeggen over de situatie bij het Werelderfgoedcentrum.
Met name de SP waarschuwde vooraf voor de risico’s van het project dat door SP-raadslid Linda Visser werd omschreven als ’een mammoettanker op ramkoers.’ Visser, nu actief voor de partij Lokaal Sociaal, zit net als een aantal andere raadsleden in de maag met de afspraak dat alles rondom het WEC achter gesloten deuren wordt besproken. ‘We hebben wel voor en achter de schermen de druk erop en vinden dat het in de openbaarheid moet’, aldus Visser. ‘In september gaan we in elk geval als raad formeel erover in gesprek.’ De moeizame verhouding tussen het WEC en de ondernemers in de haven van Lauwersoog is er in de afgelopen tijd weinig beter op geworden, zegt Theo Gerdes, eigenaar van restaurant en hotel Schierzicht en voorzitter van Dorpsbelangen Lauwersoog. ‘Het is vooral eenrichtingsverkeer’, zegt Gerdes. Het WEC opereert volgens Gerdes afstandelijk en toont weinig betrokkenheid bij de rest van de haven. ‘Er wordt ons wel om ideeën gevraagd, maar daar gebeurt dan vervolgens niks mee of we horen er niks van terug.’
Cultuurverschil
Dat cultuurverschil is een behoorlijke sta-in-de-weg, zegt Klaas Laansma. Hij werkt nu negen jaar als Aanjager Duurzame Haven Lauwersoog en schetst Lauwersoog als een bijzondere werk- en leefgemeenschap van veelal eigenzinnige familiebedrijven die gewend zijn hun eigen problemen op te lossen en elkaar te helpen als dat nodig is. ‘De cultuur van het WEC sluit daar erg slecht op aan’, aldus Laansma die vooral een gesloten organisatie ziet, gericht op eigen belang. De directie typeert hij als afstandelijk en polariserend. Ook hijzelf loopt ertegenaan, zegt hij. Vanuit zijn functie heeft hij herhaaldelijk geprobeerd het WEC te koppelen aan gezamenlijke projecten en activiteiten. ‘Maar ze geven gewoon geen thuis.’ Zoals het nu gaat zullen de verhoudingen niet vanzelf herstellen, denkt Laansma: ‘Ik verwoord het als een echt cultuurprobleem. Op deze manier komt dit nooit goed, ook in de toekomst niet.’
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.