Parkinson komt vaker voor in Noordoost Fryslân, maar oorzaak is onduidelijk
DOKKUM – Wie in het noorden van Nederland woont, loopt een groter risico op het krijgen van de ziekte van Parkinson, schrijft Omrop Fryslân. Waardoor dat komt, is niet duidelijk. Dat komt naar voren uit onderzoek van de Universiteit Utrecht en het Radboudumc naar de spreiding van de ongeneeslijke hersenaandoening. Ook mannen en hogeropgeleiden lopen een groter risico.
De onderzoekers keken naar data tussen 2017 en 2022 en maakten aan de hand daarvan een kaart waar op te zien is waar parkinson het vaakst voorkomt. Daarbij valt op dat de ziekte vaker voorkomt in Fryslân en Groningen dan bijvoorbeeld in Zeeland. Een verklaring is er niet. Een nog lopend onderzoek probeert dat uit te zoeken door erfelijkheid, omgeving en levensstijl gezamenlijk te bekijken.
Rol van pesticiden
Er is “geen duidelijke concentratie van parkinson gevonden in specifieke gebieden die passen bij bijvoorbeeld veel landbouw of slechte luchtkwaliteit”, zeggen de onderzoekers. Dat betekent niet dat de omgeving geen rol speelt. Het risico op parkinson wordt namelijk over tientallen jaren opgebouwd. Uit eerdere onderzoeken is al gebleken dat luchtvervuiling en pesticiden zorgen voor een hoger risico. “Deze effecten zie je niet altijd terug op een kaart, omdat binnen één regio de blootstelling sterk kan verschillen.” De onderzoekers pleiten er daarom voor om op individueel niveau verder te onderzoeken wat de oorzaken zijn van iemands parkinson. “Verbanden met specifieke omgevingsfactoren worden vaak pas goed zichtbaar wanneer niet naar een heel gebied wordt gekeken, maar naar afzonderlijke personen, inclusief hun woongeschiedenis.”
Overige verschillen
Het onderzoek laat ook zien dat mannen vaker parkinson krijgen dan vrouwen. Dat zou kunnen komen doordat mannen vaker via hun werk worden blootgesteld aan schadelijke stoffen en dat de vrouwelijke hormonen de hersenen deels beschermen. Ook mensen met een hogere sociaaleconomische positie – bijvoorbeeld opleiding en inkomen – krijgen vaker parkinson. Waardoor dat komt is niet helemaal bekend. Een mogelijk verklaring is volgens de onderzoekers dat er een verschil in levensstijl is, omdat mensen die niet roken een hoger risico lopen op parkinson. Maar mensen met meer inkomen komen mogelijk ook sneller bij een specialist, zodat parkinson eerder herkend wordt. In Nederland hebben 63.000 mensen de ziekte van Parkinson. In de onderzochte periode (2017-2022) werden elk jaar gemiddeld 3724 nieuwe diagnoses vastgesteld. Dat aantal blijft stabiel.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
