Politie waarschuwt jeugd voor snel en ‘makkelijk’ geld verdienen: “Voor het leven getekend”
BURGUM – Een paar honderd euro verdienen door even een pakketje weg te brengen of je bankpas uit te lenen. Het klinkt voor jongeren misschien aantrekkelijk, maar achter zulke verzoeken kunnen criminelen zitten. Op het Singelland College in Burgum gingen politie, handhaving en de gemeente Tytsjerksteradiel woensdag met leerlingen in gesprek over de gevaren van online ronselen.
De actie maakt deel uit van de campagne ‘Snel geld. Is dat het waard?’ van Meld Misdaad Anoniem. In plaats van een voorlichtingsles in het klaslokaal werden leerlingen tijdens de pauze op een laagdrempelige manier aangesproken. De aanpak buiten het klaslokaal is volgens wijkagent Bert Sietzema bewust gekozen: “Wy diele pakjes kaugom út yn ruil foar it beantwurdzjen fan in fraach. Ik tink dat dit in moaie en tagonklike manier is om mei jongeren yn petear te gean.”
Volgens de wijkagent is juist dat gesprek belangrijk. “Wat wy hjoed yn elts gefal berikke wolle, is bewustwurding. Wy geane mei de jeugd yn petear en freegje oft se dit wolris meimakke hawwe, of dat se wolris frege binne om op dizze manier jild te fertsjinjen. Sa hoopje wy dat se har bewust wurde en nee sizze as sa’n fraach komt.”
‘Topje van de ijsberg’
Online ronselen speelt volgens Sietzema niet alleen in grote steden, maar ook in deze regio. “Der wurde wol oanjeften dien troch jong en âld. It giet dus net allinnich om de jeugd, mar wy tinke wol dat wat wy sjogge mar it topke fan de iisberch is.”
Dat niet alleen jongeren slachtoffer kunnen worden van online criminaliteit, herkent ook boa Frits Reit. Volgens hem speelt sociale media daarbij een grote rol en worden onbekenden soms snel toegevoegd. Ook bij oudere mensen ziet hij dat verdachte berichten toch geloofwaardig over kunnen komen. “Dat zie je ook wel met de phishingappjes naar oudere mensen van: ‘Mam, ik ben mijn telefoon kwijt, dit is mijn nieuwe nummer, wil je even wat geld overmaken?’ Dat er toch nog steeds mensen zijn die erin trappen.”
It is in probleem dat hieltyd mear opkomt – Janine Poelstra, coördinator van team Veiligheid bij de gemeente Tytsjerksteradiel
Hoe groot het probleem in Tytsjerksteradiel precies is, is volgens Janine Poelstra, coördinator van team Veiligheid bij de gemeente Tytsjerksteradiel, lastig te zeggen. “Yn ús eigen regio is it noch net hiel dúdlik hoe faak it bart, mar lanlik wurdt der in soad omtinken foar frege. It is in probleem dat hieltyd mear opkomt.”
Jongeren zijn volgens de wijkagent extra kwetsbaar, omdat zij de gevolgen van bepaalde keuzes niet altijd volledig kunnen overzien. “Bern hawwe net altyd itselde besef fan wat wol en net kin as minsken dy’t wat âlder binne. Dêr meitsje kriminelen gebrûk, of sels misbrûk, fan. Bygelyks troch bern pakketten ôfleverje te litten of harren pinpas te brûken foar it wytwaskjen fan jild”, aldus Sietzema.
Boa Frits Reit in gesprek met de leerlingen van het Singelland, Burgum
Boa Frits Reit herkent het probleem ook vanuit zijn eerdere werk in de bancaire sector. “Heel veel jongeren wordt ‘snel’ en ‘makkelijk’ geld beloofd en wij willen de kinderen erop attenderen dat ze daar beslist niet aan moeten beginnen.” Volgens Reit kan een ogenschijnlijk simpele handeling grote gevolgen hebben. Jongeren kunnen bijvoorbeeld worden gevraagd hun bankpas af te geven, waarna criminelen geld via hun rekening laten lopen. Daarvoor krijgt de jongere soms een vergoeding van enkele honderden euro’s.
“Je raakt voor je leven getekend als jij als geldezel fungeert”, zegt Reit. “Je geeft je pasje af en vervolgens kun je problemen krijgen bij de bank, dan geven ze je geen rekening meer. Als je later een baan hebt, heb je juist een rekeningnummer nodig om je loon te ontvangen. Dat zijn gevolgen waar jongeren op zo’n moment vaak niet bij stilstaan.”
Klein berichtje, grote gevolgen
Volgens Janine Poelstra begint online ronselen vaak heel klein. “It kin begjinne mei in berjochtsje mei de fraach: ‘Wolst foar ús in pakket fuortbringe foar bygelyks trijehûndert euro?’ Dat liket fansels maklik en fluch jild fertsjinjen, mar sa komst wol yn de ferkearde circuits telâne.”
Tekst loopt door onder de video:
Daarom ligt de nadruk vooral op herkenning en bewustwording. “It bewust meitsjen fan jongeren is hiel wichtich. Troch mei harren yn petear te gean, witte se better wat bepaalde sinjalen betsjutte, hoe’t se dêrop reagearje kinne en wannear’t se better hielendal net reagearje kinne. Ek wolle wy dat se witte dat se by de plysje of de gemeente terjochte kinne.”
Leerlingen herkennen risico’s
Ook de leerlingen zelf denken mee over de risico’s. Berber uit klas 1 denkt dat jongeren makkelijker te beïnvloeden zijn. “Guon bern tinke soms net hiel goed nei foardat se wat dogge.” Zelf denkt ze een verdacht aanbod wel te herkennen. “As it immen is dy’t ik net ken, of immen dy’t folle âlder is as ik, dan soe ik wol tinke dat der wat net kloppet.”
Veel kinderen weten niet met wie ze moeten praten als zulke dingen gebeuren – Nahom, klas 1
Nahom, ook uit de eerste klas, is zelf via TikTok al eens door onbekenden benaderd. Hij vindt het daarom goed dat de voorlichting op school plaatsvindt. “Veel kinderen weten niet met wie ze moeten praten als zulke dingen gebeuren.” Volgens hem kan de belofte van snel geld voor sommige jongeren aantrekkelijk zijn. “Sommige kinderen denken: ik wil wel geld verdienen en dan gaan ze er gewoon in mee.”
Politie en gemeente benadrukken daarom nogmaals dat jongeren niet op verdachte aanbiedingen moeten ingaan. Wie online wordt benaderd met een voorstel om snel geld te verdienen, wordt geadviseerd het gesprek meteen te beëindigen. “Als je zoiets meemaakt, bel dan te allen tijde de politie”, zegt Reit. “Ga met de politie in gesprek, maak een afspraak op het bureau of bel met een wijkagent. Geef het door, dan kan de politie ook weer actie ondernemen.”
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
