Regio Deal leverde miljoenen op, maar veel doelen buiten bereik
DOKKUM – De Regio Deal Noordoost-Fryslân heeft de afgelopen vijf jaar gezorgd voor economische groei, meer banen en honderden projecten. Toch zijn veel van de oorspronkelijke doelen niet gehaald. Dat blijkt uit de eindevaluatie van Planbureau Fryslân over de Versnellingsagenda, waarvoor tussen 2020 en 2025 meer dan 45 miljoen euro beschikbaar was. Met de Regio Deal zijn 243 projecten ondersteund. Daarvoor is ruim 25,3 miljoen euro aan subsidie verleend.
Volgens het rapport heeft de regio zich economisch positief ontwikkeld. Het bruto regionaal product groeide van 2,3 miljard euro in 2015 naar 2,9 miljard euro in 2024 (gecorrigeerd voor inflatie). Daarmee is de gewenste groei van 400 miljoen euro gerealiseerd. Ook het aantal banen nam toe van 38.925 naar 44.995. De regio beweegt zich volgens Planbureau Fryslân mee met de landelijke conjunctuur en ziet een positieve ontwikkeling in werkgelegenheid en arbeidsparticipatie.
Verschillende doelen niet gehaald
Tegelijk laat de evaluatie zien dat meerdere afgesproken doelen niet zijn bereikt. Zo is het verschil met Nederland bij het beroepsniveau niet kleiner geworden. Ook het verschil in besteedbaar inkomen bleef groter dan de beoogde 1.500 euro. De ambitie om meer leerlingen met een havo- of vwo-diploma af te laten studeren is eveneens niet gehaald. Daarnaast groeide het verschil tussen de gemiddelde WOZ-waarde in Noordoost-Fryslân en de rest van Nederland juist verder. Volgens het rapport duidt dit erop dat de woningmarktontwikkeling in de regio niet gelijkloopt met de landelijke dynamiek.
Netwerken en brede welvaart als belangrijkste winst
Volgens Planbureau Fryslân zit de grootste opbrengst niet alleen in cijfers. De Versnellingsagenda heeft ook gezorgd voor nieuwe netwerken, kennisdeling, veerkracht en een gedeelde bestuurstaal rondom brede welvaart. Tegelijk waarschuwt het planbureau dat tijdelijke subsidies op zichzelf geen langdurige verandering brengen. Een vliegwieleffect is mogelijk ingezet, maar de omstandigheden om die versnelling vast te houden ontbreken nog. Ook zijn formele structuren voor kennisuitwisseling en regionale samenwerking volgens de onderzoekers onvoldoende opgebouwd.
De onderzoekers trekken drie belangrijke lessen. Brede welvaart vraagt om een andere manier van denken en werken. Samenwerking tussen overheid, onderwijs en ondernemers vraagt blijvende investering. En veel losse projecten maken nog geen samenhangend programma. Volgens Planbureau Fryslân bieden het Nationaal Programma Vitale Regio’s en de nieuwe Regio Deal Noordoost-Fryslân II de kans om deze lessen in de komende jaren toe te passen en de opgebouwde samenwerking een duurzamer vervolg te geven.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.