TE ZIEN IN… Aflevering 360: Kleurrijk wandelen, wilde bijenweide in bebouwde kom
OENTSJERK – De Bijenweide aan de Rengersweg, tussen het park Heemstra State en de tegenoverliggende winkelpanden, draagt bij aan een groene, natuurlijke woon- en werkomgeving in de bebouwde kom. Stichting Cultuur en Landschap Trynwâlden heeft deze bijzondere bio-diverse plek overgenomen van Groenkerk – voorloper van o.a. energiecoöperatie Trynergie -. De Bijenweide is een van de drie doorlopende projecten Levende Bermen.
WILDE BIJEN
Nederland telt ongeveer 300 soorten solitaire bijen die alleen in de vrije natuur voorkomen en daarom wel wilde bijen genoemd worden. Honingbijen en enkele soorten hommels leven samen, wilde bijen zijn alleenstaande bijen. De leefruimte van solitaire bijen staat al jaren onder druk omdat er steeds meer vrije natuur verdwijnt voor bestrating, betegeling, bouw, industrie en gronden waarop chemicaliën gebruikt worden die niet goed zijn voor insecten als wilde bijen en hun waardplanten. Grote en kleine bijenweiden vormen een belangrijk leefgebied voor de wilde bijen en voor talloze plant- en diersoorten. De bijenweiden zijn naast leefgebied voor wilde flora en fauna in deze tijd van energietransitie en klimaatverandering van belang omdat ze op een natuurlijke manier water vasthouden, bodemerosie voorkomen en de luchtkwaliteit verbeteren.
WANDELEN
De Bijenweide in Oentsjerk is een breed gedragen initiatief vanuit de gemeenschap en wordt door vrijwilligers onderhouden. Het Blommenpaad van Oentsjerk naar Gytsjerk en De vlinderberm van Gytsjerk in de Gemeente Tytsjerksteradiel naar Miedum in gemeente Leeuwarden vallen eveneens onder het langlopende project Levende Bermen van Stichting Cultuur en landschap Trynwâlden en trekken ook wilde bijen aan. De bijenweide is alleen ingezaaid met bloemen die solitaire bijen aantrekken, bijen die alles alleen doen, voedsel zoeken, een nest maken en eieren leggen. Bij de meeste soorten zoekt het vrouwtje een plaats om er haar nest te maken en graaft ze wanneer ze zelf een maakt een gangetje in de aarde. Wanneer ze niet zelf een nest bouwt, zoekt ze een bestaand gangetje in hout, steen of zoals op deze weide in de natuurlijke bijennestkasten vol gangetjes, in natuurlijk materiaal van diverse doorsnede.
BORD EN BIJENHOTEL
Er staat een grote ecologische bijenkast. In het voorjaar en de zomer bloeit de weide volop met veel verschillende bloemen waar bijen en andere insecten als vlinders zich thuis voelen. Het geheel is dankzij de verschillende vormen en kleuren van knoppen, stengels, bladen, bloemen en zaadvorming een kleurrijk geheel. Er staan ook bomen die voor voldoende luwte zorgen voor de Levende Bermen.
WANDELPAD BIJENWEIDE
De Bijenweide is ideaal om tijdens een korte wandeling over het pad of vanaf het bankje te genieten van alle kleuren en de beweging in en boven de bladen en bloemen van bijen, vlinders en andere insecten. In de weide middenin en aan de rand van de bebouwde kom trekken wilde bloemen belangrijke bestuivers aan zoals bijen, hommels en vlinders. De insecten en bloemen, struiken en bomen vergroten samen de biodiversiteit. De meeste wilde bijen zijn afhankelijk van bepaalde waardplanten waarvan zij stuifmeel en nectar verzamelen en daarom zie je ze alleen wanneer die planten bloeien op de bijenweide maar ook wel op het Blommenpad en in de vlinderberm van Levende Bermen. Vrijwilligers maaien het pad door de bijenweide in Oentsjerk zodat wandelaars niet op een bestrating of verhard pad wandelen maar op de aarde. Daaromheen staat de kleine wildernis waar wilde bijen zich thuis voelen en van ei, tot larve groeien en daarna in hun pop op het juiste moment van uitvliegen wachten, vaak een seizoen later. In het najaar maken vrijwilligers het terrein winterklaar, waarbij een deel van de vegetatie blijft staan als schuil- en overwinteringsplek voor de wilde bijen en vele andere insecten.
ZEISMAAIEN EN ZORG EGELS
De bijenweide is oorspronkelijk een initiatief van Groenkerk dat zich inzet voor een duurzamer Oentsjerk en is aangelegd door It Aventoer uit Oentsjerk, Transportbedrijf Hellinga uit Gytsjerk en vrijwilligers van Groenkerk. De weide en ook het pad door de weide worden met de hand gemaaid met de zeis. Zeismaaien is een duurzaam en stil alternatief voor machinaal maaien én het is een eerbetoon aan een oud ecologisch ambacht. Vrijwilligers kregen (opfris)lessen van Sipke Veenstra uit Buitenpost, de Friese meervoudig Nederlands kampioen zeismaaien. Ook aan andere dieren is gedacht: egelnesten worden tijdens het zeismaaien gespaard en zorgvuldig afgedekt zodat de egels veilig de winter kunnen doorkomen en in het voorjaar weer tevoorschijn kunnen kruipen.
Foto’s: Gerhild van Rooij
1. Nectar en stuifmeel verzamelen in op initiatief van Groenkerk aangelegde Bijenweide, nu een langlopend project onder Levende Bermen van Cultuur en Landschap Trynwâlden.
2. Links deel van het natuurlijk wilde bijenhotel langs het pad door Bijenweide Oentsjerk, achter het gerenoveerde tuinhuis van de oorspronkelijke Heemstra State.
3. Informatiebord Het bijenleven, onder bomen bij entree pad door Bijenweide vanaf Heemstra- en Frisiastate zijde in Oentsjerk.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
