TE ZIEN IN… Aflevering 363: Zwerfkei 1971-2021 en spoor keien in Spoarpark
FEANWALDEN – Een op zichzelf staande kei met twee uitgehouwen jaartallen ligt op het uiteinde van het hoger gelegen deel van het moderne, bio-diverse Spoarpark bij de entree vanuit de dorpskern. Kleine en grote zwerfkeien liggen in het drassige lager gelegen deel met grote waterpartij, aan de randen van het door een breed fiets-wandelpad doorsneden open veld aan de stations-zijde.
OPGEGRAVEN KEI 1971
De jaartallen staan symbool voor de naam en aanleg van het Spoarpark en verwijzen naar het treinspoor en geologische sporen. Laag op de grote steen is 1971 uitgehouwen en hoger 2021 met scherpere contouren dan het ruim een halve eeuw aan weersinvloeden blootgestelde jaartal 1971. De kei kwam aan het licht tijdens werkzaamheden voor de aanleg van de provinciale weg, die vlak langs het treinspoor van Feanwâlden liep en is bij de in 1971 door Oud-gedeputeerde Hilarides geopende Provinciale weg geplaatst. De doorgaande weg tussen Dokkum en Drachten liep in de gemeente Tytsjerksteradiel door Hurdegaryp, Garyp en Burgum en in de gemeente Dantumadiel door Feanwâlden, De Falom en Damwâld. De vanaf 2015 nieuwe aangelegde provinciale weg de Centrale As maakte de oude weg overbodig, al wordt er op bepaalde delen nog gebruik van gemaakt.
HERPLAATST 2021
Spoarpark Feanwâlden was het laatste afgeronde project van de herinrichtingen van de oude provinciale weg binnen het project Kansen in Kernen waarin Tytsjerksteradiel, Dantumadiel en provincie Fryslân samenwerkten. Het nieuw aangelegde Spoarpark is een open verblijfsplek en wordt bij evenementen als sportdagen, Koningsdag en, dorpsfeesten druk bezocht. De 3 meter brede verharde paden zijn gedeelde ruimte voor fietsers en voetgangers en doorgangsweg tussen station en dorp voor inwoners, forenzen en toeristen. In het park op de oude weg liggen meer in de ijstijd hierheen geschoven zwerfkeien. Ania Sobiech, landschapsarchitect bij Karres en Brands, integreerde de regio-landschapsgeschiedenis van natte graslanden, rietvelden, broekbos, moerasgebied en drassige poldergrasdijken, zoals ook in het natuurgebied It Bûtefjild bij Feanwâlden in het parkontwerp. De toegepaste reliëfs, waterpartijen, zichtlijnen en gelaagde beplanting zijn een lossere en in vorm strakkere variatie op ontwerpen van de 19e eeuwse Lucas Roodbaard en Gerrit Vlaskamp.
5000 WATERPLANTEN
De hogere delen van het Spoarpark omvatten grote open ruimtes met boomgroepen en beplantingsvakken met heesters. Het lagere nattere met klimaatbestendige waterpartijen heeft een grote vijver met 5.000 waterplanten en wadi’s die het regenwater uit het gebied opvangen en zo nodig afvoeren. In de vijver mag gevist worden. Ecologisch adviseur Gosse Jilderda (hoofduitvoerder Frisia Groep, Burgum) noemt de gelaagde, gevarieerde opbouw met zoveel mogelijk inheemse, bio-diverse soorten en kruidenmengsels passend bij de geleidelijke overgang van drogere naar nattere gronden ideaal. Het geheel garandeert een lang bloeiseizoen. De inheemse berken, eiken, wilgen, elzen en lindes en planten bieden voedsel, nest- en schuilplaatsen voor vogels, insecten en andere dieren in de vegetatie en op en onder de grond of het water en bij de keien.
650.000 STINSENPLANTEN
In 2021 zijn 650.000 inheemse stinsenplanten geplant, de meeste van deze bol-, knol- en wortelgewassen voor verwildering zijn voorjaarsbloemen. Stinsenplanten zijn vanaf de 16e eeuw aangeplant op Friese buitenplaatsen bij states, landhuizen of stinsen en danken hun naam aan de Schierstins in Feanwâlden. In het hoge gedeelte staan sneeuwklokje, bonte krokus, knikkende vogelmelk en bostulp en in het natte deel bosanemoon, daslook en gevlekt longkruid. Deze historische stinsenplanten staan veelal tussen monumentale bomen die in het plangebied stonden en gespaard zijn. Op veel buitenplaatsen liggen zwerfkeien op zichtlijnen of bij toegangshekken. De nieuwe locatie sinds 2021 voor de kei met de jaartallen 1971-2021 sluit daar prachtig op aan.
FOTO’S d.d. 6 augustus 2025: Gerhild van Rooij
1. Zwerfkei 1917-2021, entree Spoarpark, Feanwâlden vanaf Dorpszijde.
2. Zwerfkeien bij vijver, pad en informatiepunt, Spoarpark, Stationszijde.
3. Zwerfkei 1917-2021.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
