TE ZIEN IN… Aflevering 265: Zomers Keramiekvierluik en Dottore in GBV
ALDTSJERK – Het Zomers Keramiekvierluik is op 27 mei gestart en eindigt op 1 oktober. In deel 4, Van vazen tot mensfiguren (raamexpositie 43), is aan pleinzijde Van Sminiaweg 70, Aldtsjerk nog de Dottore te zien. Belangstellenden kwamen van ver naar Galerie Bloemrijk Vertrouwen om de honderd keramische unica in vele technieken, vormen en formaten te bewonderen.
ALDTSJERK – Het Zomers Keramiekvierluik is op 27 mei gestart en eindigt op 1 oktober. In deel 4, Van vazen tot mensfiguren (raamexpositie 43), is aan pleinzijde Van Sminiaweg 70, Aldtsjerk nog de Dottore te zien. Belangstellenden kwamen van ver naar Galerie Bloemrijk Vertrouwen om de honderd keramische unica in vele technieken, vormen en formaten te bewonderen.
Gerhild van Rooij
HITTE EN VIERLUIK
Met de steeds hetere zomers is het tonen van werken op papier of doek niet de beste optie voor raamexposities en kwam het idee op om zomers keramieken unica van topkeramisten te tonen. GBV toont tijdens het Zomers Keramiekvierluik een rijk keramiekpalet. Er staan pure vormen of figuren, eenkleurige of meerkleurige werken, gladde, ruwe of op diverse wijzen gedecoreerde keramiek, handgevormde en gedraaide werken of combinaties van beiden. De opbouw varieert van robuuste grove chamotte tot flinterdunne porseleinklei die in het gestookte eindproduct licht doorlaat. Het formaat varieert van enkele centimeters grote miniatuurkunstwerken tot kunstwerken met een hoogte van rond de 40 cm en alles daar tussenin. De hoogte van 40 cm is bepaald door het formaat ruiten in de ramen waarachter de kunst staat. De unica in uiteenlopende stijlen van verschillende keramisten zijn in alle delen van het vierluik gecombineerd met enkele topstukken uit de particuliere collectie van GBV.
HISTORISCHE DOTTORE
In het slotdeel van het Zomers Keramiekvierluik Van Vazen tot Mensfiguren staat een Dottore uit de collectie van GBV. Deze historische mensfiguur verwijst naar de start van de raamexposities, vier jaar terug in coronatijd, tevens mondkapjestijd en voor velen ook een contactarme tijd waarin het cultuuraanbod onder druk stond. De ruimte achter de ramen werd mei 2020 een toegankelijk, openbaar podium voor kunst om kunstenaars te inspireren zich te blijven uiten in kunst, ook als hun atelier voor onbepaalde tijd was gesloten en ze thuis aan een keukentafel moesten werken. De prachtig verbeelde Dottore sluit eveneens aan bij de sinds 1989 bijna jaarlijks gehouden historische theatertentoonstellingen in Aldtsjerk en de thematische theatertentoonstellingen op andere locaties in Nederland, onder gastcuratorschap van GBV. Die tentoonstellingen zijn een combinatie van theaterattributen (erfgoed) en beeldende kunst over theater.
THERIAK
Dottore is de van oorsprong Italiaanse pestmeester die een belangrijk Commedia dell’arte figuur werd. Zijn traditionele snavelbrilmasker evolueerde tot een feestelijker (Venetiaans) carnavalsmasker. Zeventiende-eeuwse Europese pestmeesters droegen in het voorste deel van de 15 cm lange snavelsnuit van hun brilmasker ‘theriak’. Dit is een aromatisch mengsel van meer dan vijftig verschillende kruiden en andere bestanddelen. Honderden miljoenen pestlijders met opgezwollen lymfeklieren, zwarte zweren en meer gruwelijke symptomen kregen kruidenbrouwsels ter bescherming, maar de meeste stierven ondanks deze zorg aan de builenpest. Daarna stelde de pestmeester wel de testamenten op en voerde ook autopsies uit.
BEROEPSKLEDING PESTMEESTER
Charles de Lorme was dokter of arts voor de Franse koning Lodewijk XIII en leden van andere Europese vorstenhuizen. Hij bedacht de beschermende kleding voor pestmeesters: de met geurige was ingesmeerde tot de grond reikende capemantel. Daaronder droeg de pestmeester hoge laarzen waaraan een kniebroek of culotte was bevestigd waarin het overhemd was gestopt. De keramieken Dottore heeft een net boven de enkels eindigende mantel en draagt met een strik dichtgemaakte schoenen die een opkrullende punt hebben. De keramieken en traditionele pestdokter dragen hoofddeksel en handschoenen van geitenleer en een snavelbrilmasker met slechts twee gaten bij de neus, om het aroma in te ademen van de in het voorste snaveldeel meegevoerde kruiden. Artsen namen aan dat de pest zich via miasma’s, giftige dampen, verspreidde en die dampen zouden in de lange snavel ingekapseld worden door het aroma, waardoor de pestmeester gezuiverde lucht inademde. Nu is bekend dat niet de giftige dampen maar de bacterie Yersinia pestis de pest veroorzaakt. Deze bacterie kan van dieren op mensen overspringen. De keramieken Dottore draagt een medische tang.
VAN VAZEN TOT MENSFIGUREN
In Van vazen tot mensfiguren staat naast de Dottore nog een weldoorvoed spookjespaar, dat vrolijkheid uitstraalt en er ligt onder meer een keramieken boekwerk met voorop een mooie halfnaakte vrouw. Daartussen staan vazen met rondingen of juist strakkere vormen, waaronder van de bekende keramist Jan van der Vaart van wie in De Princessehof in Leeuwarden een werkplaats te zien is. De huidige raamexpositie 43, deel 1 van het Zomers Keramiekvierluik is 24/7 open, zolang er licht is. Net als de andere raamexposities trekt het keramiekvierluik passanten die niet snel een galerie binnenstappen en ook collega’s die voor een speciale kunstenaar of kunstvorm komen, of de exposities in de zaal en entree bezoeken.
RIJK PALET, DEEL 1, 2 EN 3
Een deel van de kunstwerken uit de delen 1, 2, en 3 van het Keramiekvierluik blijft tot 4 oktober in stock. Uit deel 1: Vazen, Porseleinen kommen en schalen (vanaf 27 mei) zijn onder meer gedraaide en gedecoreerde werken van Noemi Szabó, in bijzondere mallen gegoten unica van Judit Hódos en gedraaide eenkleurige vazen van Iet Schoorl te zien. Uit de met een gongconcertje geopende deel 2: Schalen, kommen o.a. raku (vanaf 29 juni) met ook klankschalen van diverse kunstenaars is een lineaire schaal uit Collectie GBV te zien en uit het met voordracht van diergedichten uit de 17e t/m 20e eeuw geopende deel 3: Objecten, dieren en diergedichten (maand augustus) zijn naast het afgebeelde vogelobject uit de collectie en miniatuurvogels van Sietske Feitsma ook Hongaarse, Indische en Indonesische keramiekkunst te zien waarin een dier verbeeld wordt.
ILLUSTRATIES GBV
1. Dottore of pestmeester met snavelbrilmasker, (collectie GBV, commedia dell’arte), Zomers Keramiekvierluik.
2. Handgevormde meerkleurige Vogel, unica (collectie GBV) in Zomers Keramiekvierluik 3.
3. Lineaire schaal getoond in Zomers Keramiekvierluik, Stock GBV, Van Sminiaweg 70, Aldtsjerk.
4. Invitatie Raamexpositie 43, Zomers Keramiekvierluik, t/m 1.10.2023, Galerie Bloemrijk Vertrouwen, Aldtsjerk.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
