TE ZIEN IN… Aflevering 384: GBV-wandeling en dagen met sneeuw op sneeuw
REGIO – 2026 heeft op 2, 3 en 4 januari sneeuw op sneeuw gebracht en flinterdun ijs. Sneeuw valt bij extreme koude of, zoals deze januaridagen en nachten, bij licht vriesweer en relatieve warmte boven nul graden Celsius. Tijdens de Galerie Bloemrijk Vertrouwen Nieuwjaarswandeling door het landschap in Oentsjerk op 3 januari is veel verteld over de wonderbaarlijke sneeuwwereld.
Vederlichte sneeuwvlok
De verschillen in sneeuwkristallen, luchttemperatuur, grondtemperatuur en luchtvochtigheid maken dat er veel natuurlijke sneeuwsoorten zijn. Een enkele sneeuwvlok is vederlicht en weegt gemiddeld 0,004 gram. Sneeuwvlokken komen nooit alleen, er zijn zelfs voor een dun laagje sneeuw massa’s sneeuwvlokjes nodig om de aarde en wat daarop groeit, staat, loopt of voortbeweegt te bedekken. Sneeuw die ‘nat’ gevallen is, of door warmte en zonnestraling nat is geworden is natte sneeuw en zal ’s nachts opvriezen. Een kubieke meter droge poedersneeuw weegt 30 tot 50 kilogram, als het nat wordt en samengeperst, kan het gewicht oplopen tot een halve ton per kubieke meter. Een laag ijs van maar twaalf centimeter dik weegt evenveel als twee tot drie meter verse sneeuw.
Natuurlijke veerkracht
Hoe licht een sneeuwvlok ook naar beneden zweeft, lagen sneeuwvlokken opeen worden zwaar. Het gewicht van sneeuw was tijdens de wandeling in het landschap langs de Sanjesreed en het deel van het Blommenpaad goed te zien, evenals langs de Rengersweg en op de Bijenweide aan de Van Haersmasingel in Oentsjerk. In het onder een dunne laag sneeuw bedekte landschap bogen de takken van de bomen door onder hun witte last. Sprietjes boven de grond bogen of lagen neergedrukt onder de sneeuwlast of waren op het oog verdwenen in een sneeuwlaag. Wanneer de sneeuw er afglijdt veren de doorgebogen of afhangende takken weer op, een prachtig voorbeeld van onaangetast een last weg laten glijden. De fragiel lijkende sprietjes zijn eveneens een toonbeeld van veerkracht, zelfs tot op de grond neergedrukte sprietjes staan weer omhoog nadat de sneeuw ervan afgegleden is of tot in de grond verdwijnend water is gesmolten. Schapen grazen in besneeuwde weidevelden en ook verschillende inheemse vogels en trekvogels vinden er voedsel.
Sneeuw vorming
Sneeuw vormt zich hoog in de atmosfeer in wolken waar de temperatuur onder het vriespunt (0°C) ligt. Waterdamp is water in gasvorm in de wolk en bevriest direct tot ijs, zonder dat het eerst vloeibaar water is geworden. Dit bevriezen gebeurt rond minuscule deeltjes die in de lucht zweven, zoals stof, stuifmeel of roet, die fungeren als condensatiekernen. De ideale temperatuur hiervoor is vaak rond de -12°C. Deze minieme ijskristallen ter grootte van een stofdeeltje trekken meer waterdamp aan en die waterdampdeeltjes vriezen vast op het oppervlak van de minieme ijskristallen. De ijskristallen krijgen meer volume en bewegen in de wolk. Ze botsen tegen elkaar aan en klitten samen tot sneeuwvlokken. Een sneeuwvlok kan uit tientallen tot wel honderd individuele ijskristallen bestaan, hun klassieke zes-puntige stervorm ontstaat bij temperaturen net onder het vriespunt en bij voldoende luchtvochtigheid. Als de sneeuwvlokken zwaar genoeg zijn, vallen of dwarrelen ze uit de wolk, afhankelijk van de temperatuur van de luchtlagen waar ze doorheen vallen komen ze op de grond.
Net boven nul graden kan het nog steeds sneeuwen als de luchtlagen erboven maar koud genoeg zijn, zoals op 2, 3 en 4 januari van het nieuwe jaar 2026. Sneeuw is fascinerend en verandert het landschap voor even of langere tijd, afhankelijk van de weersomstandigheden.
Foto’s Gerhild van Rooij, GBV-Nieuwjaarswandeling 3 januari 2026, Oentsjerk:
1. Schapen op weilanden en pad daartussen, voor de Canterlandseweg met huizen, boerderijen en kerk waar het Blommenpaad uitkomt en de Vlinderberm van Levende Bermen Stichting Cultuur en Landschap Trynwâlden uitkomt, Oentsjerk-Gytsjerk.
2. Besneeuwd weiland met nog onder sneeuw doorgebogen sprietjes en sneeuwvrije weer opgerichte sprietjes waartussen een witte zwaan voedsel zoekt, Sanjesreed, Oentsjerk.
3. Detail besneeuwd rieten dak, waarop de sneeuw langer blijft liggen dan op pannen daken, Sanjesreed, Oentsjerk.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
