Van Kollum naar Dokkum voor de ‘chathuisarts’: “Hoe moet dat voor mijn ouders van 90?”
KOLLUM – De zaal zat dinsdagavond vol tijdens een informatieavond in Kollum over de nieuwe huisartsenvoorziening van Oostergo Huisartsen. De praktijk voor inwoners van Kollum en omgeving komt in Dokkum. De Friesland Zorgverzekeraar, zorginkoper Anco Hoekema en zorgondernemer Luc Jansen legden uit waarom is gekozen voor een zogenoemde ‘chatfirst’-huisartsenpraktijk. Vanuit de 500 bezoekers kwamen veel vragen. Vooral de gevolgen voor ouderen, mensen die minder goed met digitale middelen kunnen omgaan en mensen zonder vervoer riepen veel vragen op bij de aanwezigen.
De bijeenkomst was georganiseerd nadat duidelijk werd dat voor de praktijk van huisarts Mariska Bergervoet geen opvolger kon worden gevonden. Daardoor dreigden ongeveer 2.500 patiënten uit Kollum en omgeving zonder huisarts te komen zitten. Volgens woordvoerder Rob Propsma van De Friesland zijn verschillende oplossingen onderzocht, maar bleek een nieuwe praktijkhouder voor Kollum uiteindelijk niet te vinden.
“Het liefst hadden we hier gestaan met de mededeling dat er een opvolger was gevonden en alles bij het oude kon blijven. Dat is helaas niet gelukt”, aldus Propsma.
Huisartsentekort dwingt tot andere aanpak
Volgens zorginkoper Anco Hoekema van de zorgverzekeraar staat de situatie in Kollum niet op zichzelf. In heel Fryslân neemt het tekort aan praktijkhoudende huisartsen toe, zo werd vorige week bekend dat ook in Damwâld een praktijk op korte termijn stopt. “Van de huisartsenpraktijken in onze provincie heeft ongeveer een kwart een praktijkhouder die 63 jaar of ouder is. Voor veel van die praktijken wordt geen opvolger gevonden”, vertelde Hoekema.
De Friesland ziet daarom meer toekomst in grotere regionale praktijken, waar meerdere huisartsen en ondersteuners samenwerken. Oostergo Huisartsen opende eerder al een praktijk in Leeuwarden en begint per 1 oktober vanuit locatie De Donger, op het terrein nabij De Sionsberg in Dokkum.
Zorgen over ouderen en vervoer
Het grootste deel van de avond stond in het teken van vragen uit de zaal. Meerdere aanwezigen maakten zich zorgen over ouderen die moeite hebben met digitale middelen of geen smartphone hebben. Een dochter van twee hoogbejaarde ouders vroeg zich af hoe mensen zonder vervoer straks bij de huisarts moeten komen. “Mijn ouders zijn bijna negentig. Hoe komen zij in Dokkum als ze straks niet meer kunnen autorijden?”, vroeg zij.
Ook werd gewezen op mensen die afhankelijk zijn van Wmo-vervoer, dat vaak ruim van tevoren moet worden aangevraagd. Jansen erkende dat de afstand voor sommige patiënten een grote verandering betekent.“We begrijpen die zorgen. Als het medisch noodzakelijk is, rijden wij ook visites. Maar we kunnen niet in ieder dorp op dezelfde manier zorg organiseren”, zei hij.
Tekst loopt door onder de video
Digitale werkwijze roept vragen op
Oostergo Huisartsen werkt volgens een zogenoemd ‘chatfirst’-concept. Patiënten worden gevraagd een zorgvraag in eerste instantie via een app voor te leggen. Dat stuitte op veel vragen vanuit de zaal. Meerdere inwoners wezen erop dat een deel van de oudere bevolking geen smartphone, computer of DigiD gebruikt.
“Beseffen jullie wel dat er mensen zijn die geen telefoon en geen computer hebben?” vroeg een bezoeker.
Jansen antwoordde dat familieleden vaak kunnen helpen bij het gebruik van de app en dat samen met de bibliotheek cursussen worden georganiseerd voor DigiD en het werken met de applicatie. Tegelijkertijd gaf hij aan dat de digitale werkwijze een belangrijk onderdeel blijft van het concept.
“De basis zal toch de chat zijn. Als het echt niet past, adviseren wij contact op te nemen met zorgbemiddeling van de zorgverzekeraar.”
Waarom niet gewoon in Kollum?
Ook de keuze voor Dokkum roept discussie op. Verschillende aanwezigen wezen erop dat er in Kollum zelf nog wel ruimte zou zijn voor een praktijk. “Waarom komen hier geen dokters in? Er is hier nog een praktijk beschikbaar”, klonk het vanuit de zaal. Hoekema stelde naast Propsma ook, dat langdurig is gezocht naar een opvolger, maar zonder resultaat.
“Het zegt niets over Kollum. Het lukt ons simpelweg niet voldoende praktijkhouders te vinden. Dat probleem zien we ook op andere plekken in Fryslân.”
Volgens hem is Dokkum gekozen omdat daar een grotere regionale voorziening kan ontstaan die ook toekomstige tekorten in Noordoost-Fryslân moet opvangen.
Gevoel van dwang
Bij een aantal aanwezigen leefde bovendien het gevoel dat zij weinig keuze hadden gehad doordat patiënten van Bergervoet automatisch werden overgeschreven naar Oostergo Huisartsen. “Ik voel mij gedwongen,” zei een van de bezoekers.
Propsma erkende dat de communicatie niet optimaal is verlopen. “We realiseren ons dat de brief voor sommige mensen voelde als een moeten, terwijl dat niet de bedoeling was.”
Patiënten die zich liever bij een andere huisarts willen inschrijven, kunnen volgens De Friesland hulp krijgen via zorgbemiddeling. Daarbij werd wel benadrukt dat het vinden van een alternatieve huisarts in de regio lastig kan zijn.
“Alliade en de zorgverzekeraar zijn in gesprek over de groep patiënten uit Damwâld om te kijken hoe daar een oplossing voor kan worden gevonden.” – Luc Jansen
De 2500 patiënten uit Kollum kunnen dus vanaf 1 oktober terecht in Dokkum, ook voor 2000 patiënten uit Damwâld geldt hetzelfde. Cliënten van twee locaties van Alliade uit Damwâld kunnen door Oostergo Huisartsen in eerste instantie niet worden overgenomen. “Er komen vanaf oktober 4500 patiënten richting ons, voor de cliënten van Alliade hebben we op dit moment geen capaciteit”, vertelt Jansen.
“Geef het een kans”
Ondanks de kritische vragen bleef de boodschap van De Friesland en Oostergo Huisartsen onveranderd: zonder de nieuwe praktijk dreigden duizenden inwoners zonder huisarts te komen zitten.
De aanwezige organisaties beloofden signalen uit de zaal mee te nemen, met name de zorgen over ouderen, vervoer en digitale toegankelijkheid. Concrete toezeggingen werden daarbij overigens niet gedaan.
“Geef het een kans”, was de oproep die meerdere keren tijdens de avond klonk. Vanuit zowel de zorgverzekeraar, zorgondernemer, maar ook een groep mensen in de zaal stond er zo tegenover.
Of de informatieavond voldoende is om de zorgen bij alle inwoners weg te nemen, werd tijdens de bijeenkomst nog niet duidelijk. De komende maanden zal moeten blijken hoe de nieuwe huisartsenzorg in de praktijk uitpakt voor de patiënten uit Kollum en omgeving.
‘In Dokkum is geen tekort aan huisartsenzorg’
Inmiddels heeft Huisartsencentrum Dokkum haar patiënten een bericht gestuurd over de komst van de nieuwe huisartsenpraktijk van Oostergo. Volgens de huisartsen kan door berichten over de nieuwe praktijk het beeld ontstaan dat er in Dokkum een tekort aan huisartsenzorg is. Dat herkennen zij niet. Hun teams zijn op sterkte en ook nieuwe inwoners van Dokkum kunnen zich bij hen inschrijven.
De huisartsen zien wel dat er in plaatsen als Kollum en Damwâld behoefte is aan extra huisartsenzorg. Daarom zijn ze verbaasd dat Oostergo, een commerciële zorgaanbieder, juist naast de bestaande praktijken in Dokkum een nieuwe praktijk begint. Ook vinden ze dat zorgverzekeraar De Friesland de indruk wekt dat de nieuwe praktijk een oplossing is voor problemen in Dokkum, terwijl zij die problemen in de stad zelf niet ervaren. Met hun bericht willen de huisartsen vooral mogelijke onrust bij hun eigen patiënten wegnemen en duidelijk maken dat de huisartsenzorg in Dokkum gewoon doorgaat zoals zij gewend zijn.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
