Veel meer terpen in Nederland dan gedacht
HEGEBEINTUM – Noordoost-Fryslân staat bekend om zijn oude terpen, maar nieuw onderzoek laat zien dat Nederland veel meer woonheuvels heeft dan tot nu toe werd gedacht. Onderzoekers van Wageningen University & Research brachten bijna negenduizend terpen in kaart. Dat zijn er veel meer dan eerder bekend was. Vooral in Fryslân en Groningen zijn terpen al lang een bekend onderdeel van het landschap. Dorpen als Hegebeintum, Hallum en Blije liggen op oude woonheuvels die bewoners eeuwen geleden aanlegden om veilig te wonen in nat gebied. De oudste terpen in het Waddengebied zijn ongeveer 2500 jaar oud.
Onderzoeker Roy van Beek noemt de uitkomst bijzonder. “We hebben voor het eerst alle bekende gegevens samengebracht en gecombineerd met moderne hoogtekaarten. Daardoor blijkt dat Nederland ontzettend rijk is aan woonheuvels,” zegt hij. Lang voordat er dijken waren, woonden mensen al in gebieden waar regelmatig wateroverlast was. De grond was vruchtbaar, maar bewoners moesten zichzelf beschermen tegen overstromingen van zee en rivieren. Daarom maakten ze kunstmatige heuvels van klei en aarde: de terpen.
Volgens de onderzoekers zijn de terpen een belangrijk bewijs van hoe mensen vroeger leefden met water. Dat onderwerp is ook nu nog actueel door klimaatverandering en stijgende zeespiegel. In het onderzoek staat dat terpen niet alleen langs de Waddenkust voorkomen, maar ook in riviergebieden, veengebieden en rond de voormalige Zuiderzee. Op plaatsen als Marken en Schokland werden complete dorpen op terpen gebouwd. Van Beek zegt dat mensen zich vroeger steeds moesten aanpassen aan hun omgeving. “Woonheuvels zijn eigenlijk eeuwenoude voorbeelden van klimaatadaptatie.”
Voor Noordoost-Fryslân is het onderzoek extra belangrijk. Juist hier liggen veel van de oudste en hoogste terpen van Nederland. De beroemde terp van Hegebeintum is met bijna negen meter de hoogste van het land. In deze regio zijn ook veel archeologische vondsten gedaan, zoals resten van huizen, dierenbotten en gebruiksvoorwerpen. De onderzoekers noemen terpen daarom “kwetsbare archieven” van het verleden. Ze laten zien hoe mensen vroeger omgingen met water, stormen en bodemdaling.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.