Verdiepend onderzoek naar afname zeehonden in Waddenzee van start
LAUWERSOOG – Dierenartsen van het WEC, voorheen Zeehondencentrum Pieterburen, en onderzoekers van de Universiteit Utrecht starten een pathologisch onderzoek naar de afname van jonge gewone zeehonden in de Waddenzee. Na jaren van stabiele aantallen laten de jaarlijkse tellingen van de Trilateral Seal Expert Group zien dat er wel veel pups worden geboren, maar dat opvallend veel dieren hun eerste levensjaar niet overleven. De terugloop van deze belangrijke toppredator kan grote gevolgen hebben voor het evenwicht in het Waddengebied. Het onderzoek wordt mogelijk gemaakt dankzij steun van het Wereld Natuur Fonds Nederland.
Het WEC in Lauwersoog heeft sinds 2012, voorheen in Pieterburen, volgens een vast protocol dood gevonden zeehonden uit het gehele Waddengebied onderzocht. Hoewel deze waardevolle data al jarenlang worden verzameld, zijn ze nog nooit volledig geanalyseerd of gepubliceerd.
Tekst loopt door onder de video
Een bijdrage van het Wereld Natuur Fonds Nederland maakt het nu mogelijk om op basis van deze gegevens wetenschappelijk onderzoek te starten naar de afname van gewone zeehonden in de Waddenzee. De afgelopen jaren worden er minder zeehonden geteld, terwijl er wel een hoog aantal pups wordt waargenomen. Waar deze pups blijven is onbekend. Een deel van het antwoord ligt mogelijk besloten in de dode zeehonden. Het onderzoeksproject “Monitoring dood gevonden zeehonden 2012–2025” wordt uitgevoerd door het WEC in Lauwersoog en bij de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht.
Ana Rubio-Garcia, hoofd onderzoek en dierenarts bij het WEC, is blij dat het onderzoek nu kan plaatsvinden. “Sinds de uitbraak van het zeehondenvirus in 1988 is het Zeehondencentrum al betrokken bij het onderzoeken van dood gevonden zeehonden,” zegt ze. “In 2012 hebben we ons protocol herzien en sindsdien op een vaste manier de dieren onderzocht.
Inmiddels hebben we data van ongeveer 2.300 zeehonden.” Analyse van deze data en opgeslagen monsters kan waardevolle inzichten bieden. “Het ontbrak ons aan de middelen om de data volledig uit te werken, omdat ons werk vooral draait om het opvangen van zeehonden. Onderzoek doen we wel, maar meestal via tijdelijke projecten.
Dankzij deze bijdrage kunnen we nu eindelijk dit waardevolle onderzoek uitvoeren, precies op het moment dat het extra relevant is.”
Het WEC en de Universiteit Utrecht werken al langere tijd samen in strandingsonderzoek van zeehonden. Sinds vorig jaar wordt een aantal dode zeehonden naar Utrecht gebracht voor pathologisch onderzoek aan de faculteit Diergeneeskunde. Deze dieren worden projectmatig onderzocht. Bioloog Lonneke IJsseldijk, hoofd van het strandingsonderzoek, licht toe: “Sinds 2008 doen we onderzoek naar de doodsoorzaak van gestrande bruinvissen, later ook de grotere zeezoogdieren zoals walvissen en dolfijnen. We zijn dan ook blij dat we onze blik kunnen verbreden naar zeehonden, om hun afname in het Waddengebied verder te onderzoeken.
Als toppredatoren zijn zij een belangrijke graadmeter voor de gezondheid van het ecosysteem. Met dit onderzoek hopen we samen de oorzaken van hun terugloop te achterhalen en zo meer inzicht te krijgen in de staat van deze dieren en hun leefgebied.”
Volgens het Wereld Natuur Fonds Nederland is het belangrijk om meer inzicht te krijgen in het ecosysteem van de Waddenzee. Kirsten Haanraads, hoofd Nederland Programma van het Wereld Natuur Fonds Nederland, zegt: “De gewone zeehond is de kanarie in de kolenmijn voor de Waddenzee. Na veertig jaar succes door het terugdringen van jacht en vervuiling krimpt de gewone zeehondenpopulatie weer.
Wij hopen dat de uitkomsten van het onderzoek ons kunnen leren hoe we meer kunnen betekenen voor de gewone zeehond en alles wat leeft in de Waddenzee.”
Tot nu toe zijn verschillende mogelijke verklaringen gegeven voor de verdwijning van de dieren, maar geen daarvan is bewezen. Daarom heeft de overheid in 2024 Hogeschool Van Hall Larenstein opdracht gegeven om te onderzoeken waarom de dieren verdwijnen.
Onderdeel van dat onderzoek is het in kaart brengen van relevante stakeholders en de gegevens die zij hebben verzameld. Een duidelijk gemis is dat er weinig bekend is over de dood gevonden zeehonden in de afgelopen jaren. Het onderzoek dat het WEC en de Universiteit Utrecht nu starten met steun van het Wereld Natuur Fonds Nederland biedt de mogelijkheid om deze data te analyseren en om te zetten in wetenschappelijke publicaties.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
