Zeldzame broedvogel strijkt neer in Fryslân: “Het zijn hele stiekeme vogels”
EANJUM – Een van de zeldzame broedvogels van Nederland heeft dit voorjaar in Fryslân gebroed. En niet één, maar vier. Het gaat om de kemphaan. Ooit was dit een algemene broedvogel, maar dat is niet meer zo. De kemphaan is tegenwoordig vooral op doortrek te zien. Twee exemplaren hebben gebroed in de Bantpolder bij Anjum, waar natuurfilmer en ecoloog Ruurd Jelle van der Leij een foto maakte van een volwassen vrouwtje met een jong. Een ander broedgeval was in een klein, nat gebied bij Bears. Deze drie gebieden zijn van Natuurmonumenten. Ook in de Workumerwaard, aan de IJsselmeerkust van It Fryske Gea, werd gebroed.
Mogelijk hebben er nog meer kemphanen gebroed, maar de nesten zijn moeilijk te vinden. Volgens boswachter Bauke Dijkstra van Natuurmonumenten zijn ze erg schuw. “Als we een terrein binnenkomen, vliegen ze snel op. Als je ze wilt zien, moet je goed opletten.” Vorig jaar waren er ook drie broedende kemphanen op terreinen van Natuurmonumenten, waarvan twee in de Bantpolder. Hoogleraar trekvogelecologie Theunis Piersma vertelt dat er in 1950 nog zo’n zesduizend broedparen waren. Door de modernisering van de landbouw zijn dat er veel minder geworden. Mogelijk broedt er nu nog maar een tiental in Nederland. De kemphaan houdt van kruidenrijke, natte weilanden. Bij deze soort verzorgt het vrouwtje alle jongen.
Het belangrijkste is dat de kuikens groot worden. Bij Bears mislukte dat door predatie. In de Bantpolder lijkt het beter gegaan. “We weten van een geval waarin het vrouwtje twee vrij grote kuikens had. Van de andere is niet helemaal duidelijk hoe het is afgelopen,” aldus Dijkstra. De broedgevallen verrassen Piersma niet. “Ieder jaar duiken ergens alarmerende vrouwtjes op, een teken dat er nesten zijn,” zegt hij. De kemphaan is onvoorspelbaar. Anders dan bijvoorbeeld de grutto komt hij niet altijd terug naar dezelfde plek. Piersma: “Je kunt er niet op bouwen. Ze verschijnen soms op onverwachte plekken.”
Dat er toch weer kemphanen in Fryslân hebben gebroed, vindt hij bijzonder. “Het is mooi dat ze er nog steeds zijn en ieder jaar worden gevonden. Vaak ook heel laat in het seizoen. Dat past niet goed bij de meeste landbouwpraktijken, maar op extensief beheerde stukken die pas in juli worden gemaaid, hebben ze wel een kans.”
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
