Zes exclusieve theateravonden moeten bijna 100-jarige Insulinde weer laten varen

di. 8 september · 08:08 · RTV NOF | Esther Bethlehem

OOSTMAHORN – De reddingsboot ‘Insulinde’ die vanuit Oostmahorn honderden mensen redde, heeft nu zelf hulp nodig. De bijna honderd jaar oude Insulinde kan niet meer varen omdat de twee oude motoren aan een grote opknapbeurt toe zijn. Oud-stuurman Willem Wilstra (85) zet daarom zijn verhalen over het schip in om geld in te zamelen. Tijdens zes exclusieve theateravonden vertelt hij over zijn tijd aan boord en de reddingen die hij met de Insulinde meemaakte.

RTV NOF | Esther Bethlehem

De twee Gleniffer-motoren zijn inmiddels uit de machinekamer van de Insulinde gehaald en moeten volledig worden gereviseerd. Daarbij worden de motoren uit elkaar gehaald en grondig nagekeken. Versleten of kapotte onderdelen worden hersteld of vervangen, waarna de motoren opnieuw worden opgebouwd en getest. Het gaat niet zomaar om twee oude scheepsmotoren. In 1949 werd in Noord-Nederland geld ingezameld om twee nieuwe motoren voor de Insulinde te kunnen kopen. De actie bracht 50.000 gulden op. De motoren werden geschonken aan de toenmalige reddingsmaatschappij KNZHRM en vervolgens in Leeuwarden in het schip gebouwd.

Sa waard der jild byinoar helle en dat is doe nei de twa motors gien – Wietse Vellinga

Ook de familie van Wietse Vellinga droeg destijds een steentje bij. “Myn pake en beppe wiene yn 1949 25 jier troud. Doe wie dy jildynsammelingsaksje al dwaande. Op harren feest binne se doe ek noch efkes mei de pet rûngien. Sa waard der jild byinoar helle en dat is doe ek nei de twa motors gien.”

Opnieuw geld inzamelen

Bijna tachtig jaar later wordt opnieuw een beroep gedaan op de bevolking. Het idee daarvoor kwam mede van oud-stuurman Willem Wilstra (85). “Wy hiene in plan: lit ús itselde dwaan as wat de Leeuwarder Courant eartiids flikt hat.” Via crowdfunding wordt inmiddels geld ingezameld voor de revisie. Het uiteindelijke doel is om 50.000 euro bij elkaar te krijgen. “50.000 euro, dat is wol ús stribjen. Wy hawwe no al 5.000 euro byinoar helle, mar der moat noch wol wat by. Dêrom hawwe wy no ek seis teäterfoarstellingen”, vertelt Wilstra.

Voor die actie is theaterschip Eestroom beschikbaar gesteld. In totaal worden zes voorstellingen georganiseerd, waarbij het schip afmeert in Dokkum, Oostmahorn en Zoutkamp. Per avond kunnen maximaal zeventig gasten aan boord. De volledige opbrengst van de toegangskaarten gaat naar de revisie van de motoren van de Insulinde.

Wilstra staat tijdens de avonden centraal en neemt het publiek mee naar zijn jaren op de Insulinde. Aan de hand van oude foto’s vertelt hij over het schip en de reddingsacties die hij meemaakte. Ook wordt aandacht besteed aan het reddingswerk van tegenwoordig. “Willem Wilstra fertelt it ferhaal fan eartiids. Ed fertelt hoe’t it der hjoed-de-dei oan ta giet by de rêdingsmaatskippij”, legt Wietse uit. “Myn taak is om Willem oan de hân fan âlde foto’s fragen te stellen, sadat it in dúdlik en moai rinnend ferhaal wurdt.”

“Noch ien kear op toernee”

Volgens Ed Huisman, voormalig redder bij K.N.R.M. station Lauwersoog, worden het bijzondere avonden. “Willem Wilstra is dochs wol in bekend figuer yn Fryslân. Hy wie eartiids ek in soad op paad foar de rêdingsmaatskippij. Al mear as 200 jier farre wy op jeften en dat wurket noch altyd fantastysk. Willem giet noch ien kear op toernee, dus minsken moatte op tiid harren kaarten bestelle, want dit is unyk.”

Tekst loopt door onder de video

 

De voorstelling duurt ongeveer twee uur. Het moet volgens Wilstra vooral een gezellige avond worden. “Jo moatte mar tinke oan trije mannen oan de baly dy’t wat smoute ferhalen fertelle. Ik lit ek noch wat âlde foto’s sjen en Ed lit filmpkes fan rêdingsboaten sjen, sadat der ek wat aksje yn sit. Sa besykje wy der mei-inoar in gesellige jûn fan te meitsjen.”

Over ongeveer vier weken staat de eerste avond gepland, op 9 oktober. “Wy hawwe der al in soad wurk en tarieding yn sitten en wy sjogge der hiel bot nei út”, aldus Huisman. Kaarten voor de zes voorstellingen zijn verkrijgbaar via mgtickets.nl/insulinde.

Terug naar Oostmahorn

De Insulinde kwam in 1927 in de vaart en was tot 1965 actief vanuit Oostmahorn. In die periode droeg de reddingsboot bij aan de redding van 332 mensen. Het schip was voor zijn tijd bijzonder. Het was de eerste grote motorreddingsboot ter wereld die zichzelf na het omslaan weer rechtop kon draaien.

Ik bin hartstikke tankber dat ik dit noch meimeitsje mei – Willem Wilstra

Voor Wilstra is de band met Oostmahorn na al die jaren nog altijd sterk. Hij kwam als 24-jarige aan boord van de Insulinde, als stuurman. “Ik bin hartstikke tankber dat ik dit noch meimeitsje mei. Ik wie bliid doe’t ik hjir kaam en ferdorie, 60 jier letter stean ik hjir noch. Dat is dochs ek in wûnder. Ik kom sels út de Wâlden, mar dit hjir, De Skâns, dat wie myn libben.”

Tegenwoordig behoort de Insulinde tot de collectie van het Nationaal Reddingmuseum Dorus Rijkers in Den Helder. Als de revisie volgens plan verloopt, moet het schip weer op eigen kracht kunnen varen. Op 8 juli 2027 bestaat de Insulinde precies honderd jaar. Het plan is om de reddingsboot die dag terug te laten varen naar haar oude plek in Oostmahorn. Daar moet ze worden ontvangen door een vloot van historische en operationele reddingsboten.

Wilstra hoopt vooral dat de oude thuishaven die dag weer volloopt. “Ik hoopje dat der dan in soad minsken by binne.”

Heb jij nieuws of een opmerking? Stuur de redactie een WhatsApp.
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.

RTV NOF | Esther Bethlehem