Toespraak Burgemeester B. Bilker 4 mei herdenking
Als mens maak je altijd deel uit van een geheel, van een samenleving, van een land, van een natie. Daarin zijn elementen die je niet zelf kunt bepalen. Hier en in deze tijd…
Als mens maak je altijd deel uit van een geheel, van een samenleving, van een land, van een natie. Daarin zijn elementen die je niet zelf kunt bepalen. Hier en in deze tijd ben je geboren, hier leef je. Met je gezin, met je familie, met je geliefden, in en met je omgeving, in en met je stad of dorp.
Je leeft niet alleen. Als individu kun je wel veel zaken zelf bepalen, die van invloed zijn op je leven. Maar zodra je een keuze maakt voor een partner, voor vrienden, voor werk, voor het samenwonen in stad of dorp, dan heeft jouw keuze gevolgen en heb je daar óók voor gekozen. Je bent meteen verantwoordelijk voor je geliefde, je familie, je dierbaren, je omgeving, je werk. Dat is ook de kern van de mens als mens, dat hij keuzes kan maken en zodra hij die maakt, dat dat gevolgen heeft en dat hij niet alleen leeft, maar hij handelt in saamhorigheid met anderen.
Het met elkaar verbonden zijn is van groot belang voor de samenleving. Het is zelfs het fundament voor de samenleving. De economie is er in wezen op gestoeld, de sociale vraagstukken eveneens. Nu in deze niet eenvoudige tijd, worden er veel offers van mensen gevraagd. Grote problemen doen zich voor, financieel, economisch, maar vooral ook met gevolgen voor de werkgelegenheid. En dat raakt ons allen.
Woorden over herdenken, over vrijheid, over vrede zijn van grote betekenis. Maar die kunnen we op dit moment niet uitspreken, zonder stil te staan bij wat ons allen zo ten diepste raakt en bezighoudt. En daarom spraken mij de woorden van de koning zo aan, deze week bij de inhuldiging: “Onze kracht ligt niet in afzondering, maar in samenwerking. Als familie. Als vrienden. Als bewoners van een straat of buurt. Als burgers van ons Koninkrijk.“
Wij horen bij elkaar, wij horen samen te zijn. Saamhorigheid brengt ons ver. Zij is het cement van de samenleving, zij is de kracht van de vrijheid. Ruimte voor elkaar, ruimte voor mezelf in relatie tot de ander. Het is essentieel voor de democratie.
Deze saamhorigheid, werd wreed verstoord in 1940. Die kan te allen tijde weer wreed verstoord worden. We beseffen dat de onderlinge verbondenheid, als land, als natie, als samenleving, altijd kwetsbaar is. We zijn zelf zeer verschillend, maar toch één in verscheidenheid, omdat we hier met elkaar wonen en met elkaar zijn verbonden. We hebben dat deze week zeer sterk gevoeld. Deze onderlinge vrijheid, verbondenheid, saamhorigheid mogen we nu al ruim 60 jaar samen genieten.
Natuurlijk, ik kan dat niet ontkennen, er waren en er zijn veel problemen, veroorzaakt door medemensen. Er is altijd strijd tussen goed en kwaad. Er zijn gevoelens van diepe haat, die niet thuis horen in de samenleving. Er is discriminatie, met grote gevolgen. Enkele mensen vertonen misdadig gedrag, dat we niet kunnen bevatten. Dat allemaal mag je in je samenleving niet accepteren, maar vooral en juist in een democratie heb je daar wetgeving en rechtspraak voor.
We moeten er voor waken dat wie of wat dan ook, die saamhorigheid aantasten. Niemand mag ons in hokjes duwen, niemand kan ons zeggen wat we moeten geloven of moeten accepteren, of moeten doen. Niemand kan ons vandaag dwingen wie of wat we precies herdenken. Iedereen, zoals hij of zij hier staat, heeft zijn eigen gevoelens, zijn eigen gedachten over wie en wat we gedenken. Elk mens heeft zijn eigen geschiedenis. Het luisteren naar elkaar maakt ons stil en bewogen. Het verhoogt de saamhorigheid. De Tweede Wereldoorlog, maar ook zeker de oorlogen er voor en er na, leert ons steeds weer, dat er diepe conflicten ontstaan, die kennelijk niet meer op te lossen zijn aan de onderhandelingstafel en dan komt het grofste geweld in de mens naar boven, waarbij niemand en niets ontzien wordt.
De essentie is en blijft: dat een mens deel uitmaakt van zijn omgeving en in onderlinge verbondenheid met medemensen leeft. Zodra dat aangetast wordt, door doorslaand individualisme, of door onverschilligheid, onwetendheid, of puur gericht zijn op economisch denken, welvaart en luxe, dan zijn de ingrediënten al aanwezig dat de saamhorigheid scheuren vertoont en aangetast wordt. Het kan zo maar gebeuren, juist ook in tijden van economische crisis.
Gedenken houdt niet alleen in, dat we stil staan bij de slachtoffers van de oorlog en van het verzet, maar ook en vooral, dat we stilstaan bij de waarden van onze samenleving, die zo kostbaar zijn, dat we er altijd alert op moeten zijn dat die overeind blijven.
Dinsdag j.l. hebben we allemaal plechtig beloofd, dat we aan de wetten van ons land gehoorzaam zijn en onze samenleving zullen dienen. De koning deed dat ten opzichte van ons, via de Eerste en Tweede Kamer, de volksvertegenwoordiging, en de volksvertegenwoordiging, wij dus, deed dat ten opzichte van de koning.
Die gebeurtenis gaf de saamhorigheid in zijn mooiste en diepste betekenis aan.
Wij zijn allen verantwoordelijk voor de saamhorigheid in onze samenleving, want dat waarborgt vrede en vrijheid.
Bearn Bilker
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.