Tuinen in recordtijd kaal door de buxusmot: “It wie myn libbenswurk”
DE TRIEME – Een kleine vlinder met witte vleugels en een bruine rand veroorzaakt opnieuw grote problemen in tuinen in Noordoost Fryslân. De laatste jaren worden elke zomer complete tuinen kaal gevreten. Het gaat om de buxusmot. Niet de vlinder zelf, maar de rupsen zorgen voor ellende: ze eten buxusstruiken in korte tijd helemaal kaal. Wat jarenlang met zorg is onderhouden, kan binnen enkele dagen compleet verdwijnen. Waar eerst een volle groene haag stond, blijft vaak niet meer over dan een verzameling dorre takjes.
Dat weet ook Bianca Wiersma uit De Trieme. Haar voortuin was haar trots: strakke hagen, ronde buxusbollen, altijd keurig bijgehouden. “It wie echt in plaatsje”, vertelt ze. Dertig jaar lang stak ze tijd in stekken, kweken en het opbouwen van mooie borders. Maar na een vakantie van twee weken kwam ze thuis in een nachtmerrie. “It sjocht der net út, oanfretten, ferkleure en op guon plakken hielendal keal. Trichtich jier wurk yn twa wike fuort.”
Voor Bianca is de voortuin meer dan alleen een stukje groen. Het is het visitekaartje van haar huis, de scheiding tussen weg en woning. Achter het huis zijn de buxusborders inmiddels al weggehaald, voor staan ze nog, zwaar aangetast. “Earst tinkst: miskien komt it noch goed. Ik hoopje dat de foartún noch te rêden is, mar ik bin bang foar it slimste. Eerlik sein tink ik dat der neat mear oerbliuwt.”
Hovenier Sietse Wijbenga ziet steeds meer mensen met hetzelfde probleem. “De rûpen binne grien mei swarte stipkes. Sjochst dy yn dyn strûk, dan bist eins te let. Soms slagget it noch om in buksus te rêden ast der gau by bist, mar faak is it al te let. Dan moat de strûk derút.” Toch zijn er nog dingen die tuineigenaren kunnen proberen.
Tekst loopt door onder de video
Regelmatig controleren is het belangrijkst. Er bestaan biologische middelen die specifiek de buxusrups aanpakken. Steeds meer mensen nemen echter afscheid van de buxus. Er wordt gewerkt aan nieuwe soorten die beter bestand zijn, maar er zijn nu al alternatieven zoals de Chinese hulst, die sterk lijkt op buxus maar niet wordt aangetast.
Voor Bianca is dat allemaal mosterd na de maaltijd. Haar geliefde hagen en bollen zijn waarschijnlijk niet meer te redden. “Je bouwe wat op mei soarch en leafde en binnen no-time is it ferdwûn. Dat docht sear.”
Stuur je tip, video of foto's naar:
0511-441202 of nieuws@rtvnof.nl.
